Hộ chiếu phổ thông là gì? Hướng dẫn chi tiết từ A đến Z cho người lần đầu làm
19 Th7
Hộ chiếu phổ thông là loại giấy tờ tùy thân quan trọng nhất khi công dân Việt Nam muốn xuất cảnh ra nước ngoài với mục đích du lịch, công tác, học tập hay thăm thân. Theo quy định tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam năm 2019, hộ chiếu phổ thông do Cục Quản lý xuất nhập cảnh thuộc Bộ Công an cấp, có giá trị sử dụng tối đa 10 năm đối với công dân từ 14 tuổi trở lên. Khác với hộ chiếu công vụ hay ngoại giao chỉ dành cho một số đối tượng đặc thù, hộ chiếu phổ thông được cấp rộng rãi cho mọi công dân đáp ứng điều kiện. Loại hộ chiếu này hiện có hai dạng: hộ chiếu giấy truyền thống (màu xanh lá) và hộ chiếu điện tử (gắn chip) được triển khai từ năm 2022. Việc hiểu rõ thủ tục, hồ sơ và quy trình xin cấp hộ chiếu phổ thông sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian, tránh sai sót không đáng có.
Hộ chiếu phổ thông là văn bản do nhà nước cấp cho công dân để xác nhận danh tính và quốc tịch khi xuất cảnh, nhập cảnh hoặc lưu trú ở nước ngoài. Tại Việt Nam, đây là loại hộ chiếu phổ biến nhất với số lượng cấp mới và gia hạn lên đến hàng triệu cuốn mỗi năm. Trên thực tế, hầu hết người dân khi có nhu cầu ra nước ngoài đều sử dụng loại giấy tờ này.
Khác với căn cước công dân chỉ có giá trị trong lãnh thổ Việt Nam, hộ chiếu phổ thông được công nhận trên toàn cầu. Mỗi cuốn hộ chiếu chứa thông tin cá nhân như họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, quốc tịch, số hộ chiếu, ngày cấp, ngày hết hạn và ảnh chân dung. Đặc biệt, hộ chiếu điện tử thế hệ mới còn tích hợp chip lưu trữ dữ liệu sinh trắc học giúp tăng cường bảo mật và thuận tiện khi làm thủ tục tại các cửa khẩu quốc tế.
Đây là loại hộ chiếu truyền thống được cấp trước tháng 3 năm 2022. Bìa màu xanh lá, 48 trang, có giá trị tối đa 10 năm. Loại này vẫn còn hiệu lực sử dụng cho đến khi hết hạn. Tuy nhiên, người dân có nhu cầu có thể làm thủ tục đổi sang hộ chiếu gắn chip nếu muốn.
Hộ chiếu phổ thông gắn chip (hộ chiếu điện tử)
Từ ngày 1/3/2022, Việt Nam chính thức triển khai cấp hộ chiếu phổ thông gắn chip. Điểm khác biệt lớn nhất là có gắn một vi mạch điện tử lưu trữ thông tin cá nhân và dữ liệu sinh trắc học như ảnh mặt, vân tay. Hộ chiếu này cho phép làm thủ tục tự động tại các cổng kiểm soát ở nhiều sân bay quốc tế, rút ngắn thời gian chờ đợi. Lệ phí cấp mới loại này cao hơn so với hộ chiếu giấy thường.
Tiêu chí
Hộ chiếu giấy
Hộ chiếu gắn chip
Thời gian cấp
Trước tháng 3/2022
Từ tháng 3/2022 đến nay
Bảo mật
Thấp hơn
Cao hơn nhờ chip điện tử
Lệ phí cấp mới
200.000 đồng
400.000 đồng
Tự động hóa tại cửa khẩu
Không hỗ trợ
Hỗ trợ làm thủ tục tự động
Điều kiện xin cấp hộ chiếu phổ thông
Không phải ai cũng được cấp hộ chiếu phổ thông. Theo quy định tại Điều 15 Nghị định 136/2007/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, công dân Việt Nam đáp ứng các điều kiện sau sẽ được xem xét cấp hộ chiếu:
Có quốc tịch Việt Nam và đủ năng lực hành vi dân sự
Có đơn đề nghị cấp hộ chiếu theo mẫu
Không thuộc trường hợp bị cấm xuất cảnh hoặc chưa chấp hành xong các nghĩa vụ về thuế, án phí, nghĩa vụ quân sự
Đối với người từ 14 tuổi trở lên được cấp hộ chiếu riêng, thời hạn tối đa 10 năm
Đối với người chưa đủ 14 tuổi được cấp chung với cha mẹ hoặc cấp riêng nếu có nhu cầu, thời hạn tối đa 5 năm
Trường hợp công dân đang trong thời gian bị cấm xuất cảnh theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền sẽ không được xét cấp hộ chiếu phổ thông cho đến khi hết thời hạn cấm.
Quy trình làm hộ chiếu phổ thông chi tiết từng bước
Đối với trẻ em dưới 14 tuổi: bản sao giấy khai sinh, giấy đồng ý của cha mẹ
Bước 2: Nộp hồ sơ
Có hai cách nộp hồ sơ xin cấp hộ chiếu phổ thông:
Cách 1: Nộp trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh
Công dân nộp hồ sơ tại Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh/thành phố nơi thường trú hoặc tạm trú. Thời gian nhận hồ sơ từ thứ hai đến thứ sáu hàng tuần, một số nơi làm việc cả thứ bảy. Cán bộ tiếp nhận kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và hẹn ngày trả kết quả.
Người dân có thể truy cập Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc trang web của Cục Quản lý xuất nhập cảnh để khai tờ khai điện tử, tải lên ảnh chân dung và ảnh chụp căn cước công dân. Sau khi được xét duyệt, bạn sẽ nhận được mã hẹn và đến nơi đã chọn để lấy hộ chiếu. Phương thức này giúp tiết kiệm thời gian chờ đợi rất nhiều.
Bước 3: Nộp lệ phí và nhận kết quả
Lệ phí làm hộ chiếu phổ thông được quy định cụ thể:
Cấp mới hộ chiếu giấy: 200.000 đồng
Cấp mới hộ chiếu gắn chip: 400.000 đồng
Cấp lại hộ chiếu do hết hạn hoặc hỏng: 400.000 đồng
Gia hạn hộ chiếu giấy: 100.000 đồng
Thời gian giải quyết thông thường là 8 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với các trường hợp cấp tại cơ quan ở xa hoặc khẩn cấp, thời gian có thể rút ngắn còn 2-3 ngày với lệ phí cao hơn.
Lợi ích và hạn chế khi sử dụng hộ chiếu phổ thông
Lợi ích nổi bật
Giúp công dân Việt Nam xuất cảnh hợp pháp ra nước ngoài để du lịch, học tập, công tác
Hộ chiếu phổ thông có giá trị trong 10 năm, giảm phiền toái gia hạn thường xuyên
Miễn thị thực hoặc xin visa dễ dàng tại nhiều quốc gia: Nhật Bản, Hàn Quốc, các nước Đông Nam Á, một số nước châu Âu
Hộ chiếu gắn chip hỗ trợ cổng tự động tại sân bay, giúp làm thủ tục nhanh chóng
Được cấp đổi khi hết trang hoặc hỏng hóc với thủ tục đơn giản
Hạn chế cần lưu ý
Không được miễn visa tại các nước có yêu cầu thị thực như Mỹ, Anh, Canada, Úc, các nước Schengen Tây Âu
Khi mất hộ chiếu ở nước ngoài phải làm thủ tục phức tạp với cơ quan lãnh sự Việt Nam
Một số nước từ chối nhập cảnh nếu hộ chiếu còn thời hạn dưới 6 tháng
Người có tiền án, tiền sự hoặc bị cấm xuất cảnh sẽ gặp khó khăn khi xin cấp mới
So sánh hộ chiếu phổ thông với các loại hộ chiếu khác
Loại hộ chiếu
Đối tượng cấp
Mục đích sử dụng
Thời hạn
Hộ chiếu phổ thông
Mọi công dân đủ điều kiện
Du lịch, công tác, học tập, thăm thân
10 năm (≥14 tuổi), 5 năm (
Hộ chiếu công vụ
Cán bộ, công chức, viên chức nhà nước
Đi công vụ ở nước ngoài
5 năm
Hộ chiếu ngoại giao
Cán bộ đảng, nhà nước cấp cao
Nhiệm vụ ngoại giao chính thức
5 năm
So với hộ chiếu công vụ và ngoại giao, hộ chiếu phổ thông có phạm vi sử dụng rộng rãi nhất. Tuy nhiên, mức độ ưu đãi về visa và thủ tục nhập cảnh lại thấp hơn. Hộ chiếu ngoại giao thường được miễn visa hoàn toàn hoặc ưu tiên đặc biệt tại nhiều nước, trong khi hộ chiếu phổ thông vẫn cần xin visa đối với nhiều quốc gia phương Tây.
Những lưu ý quan trọng khi làm và sử dụng hộ chiếu phổ thông
Lưu ý về hồ sơ: Tờ khai đề nghị cấp hộ chiếu phổ thông cần điền chính xác thông tin cá nhân theo căn cước công dân. Chữ ký trên tờ khai phải trùng với chữ ký thực tế. Nếu phát hiện sai sót sau khi đã nộp, bạn cần làm lại tờ khai mới.
Lưu ý về ảnh: Ảnh chụp phải đúng quy cách, nền trắng, mặt mộc, không chỉnh sửa bằng phần mềm. Nhiều trường hợp bị trả hồ sơ do ảnh không đạt chuẩn như tóc che mặt, đeo khuyên tai quá to, kính cận làm mờ mắt.
Lưu ý về thời hạn: Khi xuất cảnh, hãy kiểm tra kỹ thời hạn còn lại của hộ chiếu phổ thông. Nhiều nước yêu cầu hộ chiếu phải còn hiệu lực ít nhất 6 tháng tính đến ngày nhập cảnh. Nếu không,
Từ năm 2022, người dân có thể khai tờ khai trực tuyến và nộp hồ sơ qua Cổng dịch vụ công. Tuy nhiên, bạn vẫn phải đến trực tiếp cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để chụp ảnh, lấy dấu vân tay (đối với hộ chiếu gắn chip) và nhận kết quả. Như vậy, quy trình này chỉ hỗ trợ một phần qua mạng, chưa hoàn toàn trực tuyến 100%.
Làm hộ chiếu phổ thông mất bao lâu?
Thời gian xử lý tiêu chuẩn là 8 ngày làm việc. Nếu bạn nộp hồ sơ đầy đủ và đúng quy định, có thể nhận kết quả sớm hơn từ 5-6 ngày. Trường hợp cấp khẩn cấp có thể rút xuống còn 2-3 ngày với lệ phí tăng thêm 200.000 đồng.
Hộ chiếu phổ thông hết hạn có được gia hạn không?
Hộ chiếu phổ thông sau khi hết hạn không được gia hạn mà phải làm thủ tục cấp mới. Tuy nhiên, nếu hộ chiếu còn thời hạn dưới 6 tháng và bạn có nhu cầu xuất cảnh, một số quốc gia vẫn chấp nhận. Để an toàn, bạn nên làm hộ chiếu mới trước khi hết hạn ít nhất 6 tháng.
Trẻ em dưới 14 tuổi có được cấp hộ chiếu phổ thông riêng không?
Có. Trẻ em dưới 14 tuổi hoàn toàn có thể được cấp hộ chiếu phổ thông riêng với thời hạn 5 năm. Hồ sơ cần có giấy khai sinh bản sao, sổ hộ khẩu và sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ. Trẻ cũng cần có mặt để chụp ảnh và lấy dấu vân tay (nếu làm hộ chiếu gắn chip).
Hộ chiếu phổ thông bị mất trước ngày bay phải làm sao?
Nếu phát hiện mất hộ chiếu trước ngày bay tại Việt Nam, bạn cần đến ngay cơ quan công an nơi gần nhất để làm thủ tục xác nhận mất, sau đó đến Phòng Quản lý xuất nhập cảnh để làm thủ tục cấp lại. Quá trình này mất tối thiểu 2 ngày. Bạn sẽ phải hủy vé bay cũ và đặt vé mới sau khi có hộ chiếu mới. Tuyệt đối không sử dụng hộ chiếu cũ đã khai báo mất vì hệ thống sẽ tự động hủy giá trị.
Kết luận
Hộ chiếu phổ thông là tấm vé thông hành quan trọng giúp công dân Việt Nam thực hiện các chuyến đi nước ngoài một cách hợp pháp và thuận lợi. Từ quy trình xin cấp, điều kiện sử dụng cho đến các lưu ý về thời hạn và bảo quản, mỗi bước đều cần được thực hiện cẩn thận để tránh sai sót. Với sự ra đời của hộ chiếu gắn chip, việc đi lại quốc tế ngày càng trở nên nhanh chóng và an toàn hơn. Nếu bạn đang có kế hoạch du lịch, công tác hay học tập ở nước ngoài, hãy bắt đầu chuẩn bị hồ sơ xin cấp hộ chiếu phổ thông ngay hôm nay để có thể tự tin xuất cảnh đúng kế hoạch.
Xin chào, tôi là Nguyễn Viết Phú, công chứng viên với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công chứng và chứng thực. Tôi xây dựng website này nhằm chia sẻ kiến thức pháp lý, kinh nghiệm thực tiễn và hướng dẫn các thủ tục công chứng một cách dễ hiểu, chính xác và cập nhật, giúp người đọc tiếp cận thông tin nhanh chóng, đáng tin cậy.
