Mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc mới nhất 2025 và hướng dẫn chi tiết cách viết

Tranh chấp di chúc là một trong những vụ việc dân sự phức tạp và nhạy cảm nhất, thường phát sinh giữa những người thân trong gia đình sau khi người để lại di sản qua đời. Khi các bên không thể tự hòa giải, việc nộp mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc lên Tòa án là thủ tục pháp lý bắt buộc đầu tiên để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Bài viết này sẽ cung cấp mẫu đơn chuẩn theo quy định mới nhất, kèm theo hướng dẫn chi tiết cách điền, các điều kiện khởi kiện và những lưu ý quan trọng để hồ sơ của bạn được Tòa án thụ lý ngay từ lần nộp đầu tiên.

Tổng quan về khởi kiện tranh chấp di chúc

Khởi kiện tranh chấp di chúc là việc một hoặc nhiều người thừa kế (hoặc người có quyền lợi liên quan) nộp đơn yêu cầu Tòa án nhân dân giải quyết các mâu thuẫn liên quan đến tính hợp pháp của di chúc, nội dung phân chia di sản, hoặc quyền thừa kế của các bên. Đây là thủ tục tố tụng dân sự được quy định chặt chẽ tại Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 và Bộ luật Dân sự 2015.

Khi nào cần sử dụng mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc?

Bạn cần chuẩn bị mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc trong các trường hợp điển hình sau: – Di chúc được lập không đúng quy định pháp luật (không có người làm chứng, không công chứng/chứng thực khi bắt buộc, người lập di chúc không minh mẫn).

• Có nhiều bản di chúc khác nhau cho cùng một khối tài sản, gây mâu thuẫn về bản di chúc có hiệu lực.
• Người thừa kế không đồng ý với nội dung phân chia tài sản trong di chúc.
• Di chúc bị giả mạo, bị sửa chữa, tẩy xóa hoặc bị ép buộc, lừa dối khi lập.
• Người lập di chúc đã chết nhưng xuất hiện tranh chấp về việc xác định di sản, nghĩa vụ tài chính chưa thanh toán.
  

  Điều kiện để Tòa án thụ lý đơn khởi kiện tranh chấp di chúc

  Trước khi soạn thảo mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc, bạn cần đảm bảo đáp ứng đầy đủ các điều kiện khởi kiện theo Điều 186 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015:

  Điều kiện	Nội dung cụ thể
  Năng lực hành vi tố tụng	Người khởi kiện phải là người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, hoặc có người đại diện hợp pháp theo quy định.
  Quyền và lợi ích hợp pháp	Người khởi kiện phải là người thừa kế theo di chúc, thừa kế theo pháp luật, hoặc người có quyền lợi trực tiếp liên quan đến di sản.
  Thời hiệu khởi kiện	Thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp về thừa kế là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản (tính từ thời điểm mở thừa kế).
  Thẩm quyền Tòa án	Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc nơi có bất động sản tranh chấp. Trường hợp có yếu tố nước ngoài hoặc tài sản lớn, thuộc thẩm quyền Tòa án cấp tỉnh.
  Không thuộc trường hợp bị bác đơn	Vụ việc chưa được giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật, không thuộc trường hợp đình chỉ giải quyết vụ án.

  Hướng dẫn chi tiết cách viết mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc

  

  Phần thông tin người khởi kiện và bị đơn

  Xem Thêm:Di chúc là gì? Giải mã từ A đến Z quyền định đoạt tài sản hợp pháp cho tương lai

  Trong mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc, phần thông tin các bên cần được điền chính xác và đầy đủ: – Người khởi kiện (nguyên đơn): Ghi rõ họ tên, ngày tháng năm sinh, số CCCD/CMT, hộ khẩu thường trú, chỗ ở hiện tại, số điện thoại liên hệ. Nếu khởi kiện thay cho người khác, cần ghi rõ tư cách đại diện và đính kèm giấy ủy quyền.

• Người bị kiện (bị đơn): Ghi đầy đủ thông tin tương tự. Nếu bị đơn là người đang quản lý di sản, cần ghi rõ mối quan hệ với người để lại di sản.
• Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Liệt kê tất cả những người thừa kế khác hoặc người đang chiếm hữu tài sản tranh chấp.
  

  Phần nội dung sự việc và yêu cầu khởi kiện

  Đây là phần quan trọng nhất của mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc, cần trình bày rõ ràng, logic theo trình tự:
• Mô tả quan hệ gia đình: Trình bày mối quan hệ giữa người khởi kiện, người bị kiện và người để lại di sản (cha mẹ, vợ chồng, con cái…).
• Thông tin về người để lại di sản: Họ tên, ngày mất, nơi cư trú cuối cùng, di sản để lại gồm những tài sản gì (nhà đất, sổ tiết kiệm, cổ phần…).
• Trình bày về di chúc đang tranh chấp: Thời điểm lập di chúc, hình thức di chúc (đánh máy, viết tay, có công chứng hay không), nội dung chính của di chúc, lý do cho rằng di chúc không hợp pháp hoặc có mâu thuẫn.
• Quá trình phát sinh tranh chấp: Nêu rõ các sự kiện dẫn đến mâu thuẫn, đã cố gắng hòa giải tại gia đình hoặc cơ sở nhưng không thành công.
• Yêu cầu cụ thể: Đề nghị Tòa án tuyên bố di chúc vô hiệu toàn phần hoặc một phần, hoặc công nhận di chúc hợp pháp, hoặc phân chia di sản theo pháp luật, hoặc hủy một phần nội dung di chúc.

Mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc chuẩn theo Nghị quyết 01/2017

………..

1. Người khởi kiện: (Điền đầy đủ thông tin cá nhân)
Địa chỉ:…………………………………………
Số điện thoại:…………….. Email (nếu có):……………..

Xem Thêm:Di Chúc Hợp Pháp: Toàn Bộ Điều Kiện, Hình Thức Và Cách Lập Để Di Sản Được Bảo Toàn Tuyệt Đối

2. Người bị kiện: (Điền đầy đủ thông tin cá nhân)
Địa chỉ:…………………………………………

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: (Liệt kê đầy đủ)

4. Nội dung sự việc: (Trình bày chi tiết như hướng dẫn ở trên)

5. Yêu cầu Tòa án giải quyết: (Nêu rõ các yêu cầu cụ thể)

Xem Thêm:Di Chúc Hợp Lệ: 7 Điều Kiện Sống Còn Để Bản Di Chúc Không Bị Vô Hiệu

6. Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo: (Liệt kê các giấy tờ)

Người khởi kiện cam đoan những thông tin trên là đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung khai trong đơn.

………, ngày….. tháng….. năm…..
NGƯỜI KHỞI KIỆN
(Ký và ghi rõ họ tên)

Các loại giấy tờ cần chuẩn bị kèm theo đơn khởi kiện

Một bộ hồ sơ khởi kiện tranh chấp di chúc hoàn chỉnh cần có:

• Mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc theo đúng mẫu quy định.
• Bản sao có chứng thực giấy chứng tử của người để lại di sản.
• Bản sao di chúc đang tranh chấp (nếu có).
• Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân: giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, sổ hộ khẩu.
• Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản là di sản: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký xe, sổ tiết kiệm.
• Bản kê khai di sản và nghĩa vụ tài chính của người để lại di sản (nếu có).
• Các tài liệu khác chứng minh di chúc vô hiệu hoặc hợp pháp: giấy xác nhận tình trạng sức khỏe tâm thần, biên bản hòa giải tại UBND xã/phường.
• Biên lai nộp tạm ứng án phí (sau khi Tòa án ra thông báo).

Quy trình xử lý đơn khởi kiện tại Tòa án



Sau khi nộp mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc, vụ việc sẽ trải qua các bước sau:

Bước 1: Tiếp nhận và xem xét đơn

Tòa án tiếp nhận đơn trong giờ hành chính các ngày làm việc. Trong thời hạn 3 ngày làm việc, Tòa án xem xét và phân công Thẩm phán giải quyết. Thẩm phán có 5 ngày làm việc để xem xét đơn và các tài liệu kèm theo.

Bước 2: Xử lý đơn

– Nếu đơn hợp lệ: Tòa án thông báo nộp tạm ứng án phí trong thời hạn 7 ngày.

• Nếu đơn chưa đầy đủ: Tòa án yêu cầu bổ sung trong thời hạn 7 ngày.
• Nếu đơn không thuộc thẩm quyền: Tòa án chuyển đơn đến Tòa án có thẩm quyền hoặc trả lại đơn kèm văn bản nêu rõ lý do.
  

  Bước 3: Thụ lý vụ án

  Sau khi người khởi kiện nộp biên lai tạm ứng án phí, Tòa án ra thông báo thụ lý vụ án và tiến hành các thủ tục tố tụng tiếp theo như: thông báo cho bị đơn, tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp chứng cứ, hòa giải (bắt buộc trừ một số trường hợp đặc biệt), đưa vụ án ra xét xử.

  Án phí và chi phí tố tụng khi khởi kiện tranh chấp di chúc

  Mức án phí dân sự sơ thẩm đối với vụ án tranh chấp di chúc được tính theo giá ngạch quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14:

  Giá trị tài sản tranh chấp	Mức án phí
  Dưới 6.000.000 đồng	300.000 đồng
  Từ 6.000.000 đến 400.000.000 đồng	5% giá trị tài sản có tranh chấp
  Từ 400.000.000 đến 800.000.000 đồng	20.000.000 đồng + 4% phần vượt quá 400.000.000 đồng
  Từ 800.000.000 đến 2.000.000.000 đồng	36.000.000 đồng + 3% phần vượt quá 800.000.000 đồng
  Từ 2.000.000.000 đến 4.000.000.000 đồng	72.000.000 đồng + 2% phần vượt quá 2.000.000.000 đồng
  Trên 4.000.000.000 đồng	112.000.000 đồng + 0,1% phần vượt quá 4.000.000.000 đồng

  Người khởi kiện phải nộp tạm ứng án phí trước khi Tòa án thụ lý chính thức. Trường hợp thuộc diện được miễn, giảm án phí (người cao tuổi, người có công với cách mạng, hộ nghèo…), cần nộp kèm đơn đề nghị miễn giảm và giấy tờ chứng minh.

  Những sai lầm thường gặp khi soạn đơn khởi kiện tranh chấp di chúc

  Sai lầm về thời hiệu khởi kiện

  Nhiều người không nắm rõ quy định về thời hiệu, dẫn đến việc nộp đơn khi đã hết thời hạn 30 năm đối với bất động sản hoặc 10 năm đối với động sản. Khi đó, Tòa án sẽ trả lại đơn hoặc đình chỉ giải quyết vụ án.

  Trình bày nội dung thiếu trọng tâm

  Đơn khởi kiện lan man, không tập trung vào các căn cứ pháp lý chứng minh di chúc vô hiệu hoặc hợp pháp. Thay vì chỉ nêu cảm xúc cá nhân, cần đưa ra các tình tiết cụ thể, thời gian, địa điểm, nhân chứng và các tài liệu chứng minh.

  Xác định sai tư cách người khởi kiện

  Một số trường hợp người nộp đơn không phải là người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc, không có quyền lợi trực tiếp đối với di sản. Điều này dẫn đến việc đơn bị trả lại do không đủ điều kiện khởi kiện.

  Thiếu chứng cứ quan trọng

  Không cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân, giấy chứng tử, hoặc các tài liệu liên quan đến di chúc. Việc bổ sung chứng cứ sau khi Tòa án đã thụ lý sẽ kéo dài thời gian giải quyết vụ án.

  Những lưu ý quan trọng khi khởi kiện tranh chấp di chúc

  • Nộp đơn đúng Tòa án có thẩm quyền: Xác định chính xác Tòa án nhân dân cấp huyện hay cấp tỉnh dựa trên giá trị tài sản, nơi cư trú của bị đơn hoặc vị trí bất động sản tranh chấp.
  • Giữ bản gốc các giấy tờ quan trọng: Chỉ nộp bản sao có chứng thực, giữ bản gốc để đối chiếu khi Tòa án yêu cầu.
  • Tham khảo ý kiến luật sư: Với các vụ việc phức tạp, việc thuê luật sư sẽ giúp tăng khả năng thắng kiện và đảm bảo quyền lợi tốt nhất.
  • Chuẩn bị tâm lý về thời gian: Vụ án tranh chấp di chúc có thể kéo dài từ 6 tháng đến 2 năm hoặc lâu hơn nếu có kháng cáo, giám đốc thẩm.
  • Theo dõi tiến độ vụ án: Thường xuyên liên hệ với Tòa án để cập nhật tình trạng giải quyết và thực hiện đầy đủ các yêu cầu của Thẩm phán.

Câu hỏi thường gặp về mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc

Thời hiệu khởi kiện tranh chấp di chúc là bao lâu?

Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, tính từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này, di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản hoặc Nhà nước nếu không có người quản lý.

Chi phí thuê luật sư khởi kiện tranh chấp di chúc khoảng bao nhiêu?

Chi phí thuê luật sư tham gia vụ án tranh chấp di chúc thường dao động từ 20 triệu đến 100 triệu đồng hoặc cao hơn tùy thuộc vào độ phức tạp, giá trị tài sản tranh chấp và uy tín của luật sư. Một số văn phòng luật có thể thỏa thuận phí theo phần trăm giá trị tài sản đạt được.

Nếu di chúc không có công chứng thì có khởi kiện được không?

Hoàn toàn có thể khởi kiện. Di chúc không có công chứng, chứng thực vẫn có thể hợp pháp nếu đáp ứng đủ điều kiện về hình thức và nội dung theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015. Tuy nhiên, khi có tranh chấp, người khởi kiện cần cung cấp chứng cứ chứng minh di chúc được lập hợp pháp hoặc ngược lại, tùy thuộc vào vị thế của mình trong vụ kiện.

Người không có tên trong di chúc có quyền khởi kiện không?

Có. Người không được nhắc đến trong di chúc nhưng thuộc hàng thừa kế thứ nhất (cha mẹ, vợ chồng, con cái) vẫn có quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án xem xét tính hợp pháp của di chúc. Nếu di chúc bị tuyên vô hiệu, họ sẽ được hưởng thừa kế theo pháp luật. Ngoài ra, Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 cũng bảo vệ quyền thừa kế bắt buộc của những người này dù di chúc có hợp pháp.

Mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc có thể nộp trực tuyến được không?

Hiện nay, Tòa án nhân dân tối cao đã triển khai cổng dịch vụ công trực tuyến cho phép nộp đơn khởi kiện qua mạng tại địa chỉ https://congthongtin.toaan.gov.vn. Tuy nhiên, sau khi nộp trực tuyến, người khởi kiện vẫn cần đến Tòa án để nộp bản cứng và các tài liệu kèm theo trong thời hạn quy định.

Thời gian giải quyết vụ án tranh chấp di chúc kéo dài bao lâu?

Theo quy định tại Điều 203 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, thời hạn chuẩn bị xét xử là 4 tháng đối với vụ án thông thường, có thể gia hạn thêm 2 tháng trong trường hợp phức tạp. Sau đó, Tòa án sẽ mở phiên tòa sơ thẩm trong thời hạn 1 tháng. Tổng thời gian giải quyết sơ thẩm thường từ 5 đến 7 tháng, chưa tính thời gian kháng cáo và xét xử phúc thẩm.

Kết luận

Việc soạn thảo mẫu đơn khởi kiện tranh chấp di chúc đúng chuẩn và đầy đủ là bước nền tảng quyết định sự thành công của vụ kiện. Người khởi kiện cần nắm vững các quy định pháp luật về thừa kế, chuẩn bị hồ sơ chứng cứ kỹ lưỡng, xác định đúng thẩm quyền Tòa án và tuân thủ thời hiệu khởi kiện. Trong những vụ việc phức tạp liên quan đến tài sản lớn hoặc nhiều bên tranh chấp, việc tham khảo ý kiến của luật sư chuyên về lĩnh vực thừa kế là vô cùng cần thiết để bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của mình. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng trước khi khởi kiện, vì không chỉ ảnh hưởng đến tài sản, vụ kiện còn có thể tác động sâu sắc đến mối quan hệ gia đình vốn đã rạn nứt.