Hướng dẫn chi tiết thủ tục lập di chúc tại UBND xã, phường mới nhất 2025

Việc lập di chúc tại UBND xã, phường là một trong những hình thức lập di chúc hợp pháp được nhiều người dân lựa chọn bởi tính công chứng, chứng thực rõ ràng và chi phí thấp. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ quy trình, hồ sơ và các điều kiện cần thiết khi thực hiện thủ tục này. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện và chi tiết nhất về thủ tục lập di chúc tại UBND, giúp bạn chuẩn bị đầy đủ và thực hiện đúng theo quy định của pháp luật hiện hành.

Lập di chúc tại UBND là gì? Căn cứ pháp lý

Lập di chúc tại UBND là việc người có tài sản (gọi là người lập di chúc) thể hiện ý chí định đoạt tài sản của mình sau khi chết thông qua việc yêu cầu Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cư trú chứng thận vào văn bản di chúc. Đây là một trong những hình thức di chúc hợp pháp được quy định tại Bộ luật Dân sự 2015. Căn cứ pháp lý quan trọng nhất cho thủ tục này là Điều 630 và Điều 636 của Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, di chúc được chứng thực bởi UBND xã, phường, thị trấn được coi là di chúc hợp pháp nếu đáp ứng đủ các điều kiện về nội dung và hình thức. Ngoài ra, Nghị định 23/2015/NĐ-CP về chứng thực cũng quy định chi tiết về thẩm quyền, trình tự và thủ tục chứng thực di chúc tại UBND cấp xã.

Điều kiện để lập di chúc tại UBND

Không phải ai cũng có thể yêu cầu UBND xã, phường chứng thực di chúc. Pháp luật quy định rất rõ về các điều kiện cần thiết để việc lập di chúc tại UBND được công nhận hợp pháp.

Điều kiện về chủ thể người lập di chúc

Người lập di chúc phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Là người từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
• Tự nguyện lập di chúc, không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép
• Minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập di chúc, nhận thức và làm chủ được hành vi của mình Đối với người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi, nếu được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc thì cũng có thể lập di chúc tại UBND, tuy nhiên trường hợp này khá đặc biệt và cần được xem xét kỹ lưỡng.
  

  Điều kiện về nội dung di chúc

  Xem Thêm:Di chúc là gì? Giải mã từ A đến Z quyền định đoạt tài sản hợp pháp cho tương lai

  Nội dung di chúc phải đảm bảo các quy định tại Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm:

• Thông tin rõ ràng về người lập di chúc: họ tên, ngày tháng năm sinh, số CMND/CCCD, địa chỉ
• Thông tin về người thừa kế: họ tên, ngày tháng năm sinh, mối quan hệ với người lập di chúc
• Danh mục tài sản được định đoạt và nơi có tài sản
• Phần di sản dành cho từng người thừa kế
• Các điều kiện, nghĩa vụ kèm theo (nếu có)
• Ngày, tháng, năm lập di chúc
• Chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc
  

  Hồ sơ cần chuẩn bị khi lập di chúc tại UBND

  

  Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ là bước quan trọng đầu tiên để quá trình lập di chúc tại UBND diễn ra thuận lợi. Bạn cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

  Giấy tờ cá nhân

• Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân còn hiệu lực của người lập di chúc
• Sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ chứng minh nơi cư trú hợp pháp
• Giấy xác nhận tình trạng sức khỏe (trong trường hợp người lập di chúc đang bệnh nặng hoặc có vấn đề về nhận thức)

Giấy tờ liên quan đến tài sản

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) nếu di sản là bất động sản
• Giấy đăng ký xe nếu di sản là ô tô, xe máy
• Sổ tiết kiệm, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản khác
• Giấy tờ chứng minh nguồn gốc tài sản hợp pháp

Dự thảo nội dung di chúc

Người lập di chúc có thể tự soạn thảo hoặc nhờ người khác viết hộ. Trong trường hợp nhờ người khác viết hộ, di chúc phải ghi rõ họ tên, địa chỉ của người viết hộ và người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước sự chứng kiến của người làm chứng.

Quy trình thực hiện thủ tục lập di chúc tại UBND

Quy trình lập di chúc tại UBND được thực hiện theo các bước cụ thể sau đây:

Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ

Xem Thêm:Di Chúc Hợp Pháp: Toàn Bộ Điều Kiện, Hình Thức Và Cách Lập Để Di Sản Được Bảo Toàn Tuyệt Đối

Người lập di chúc đến Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của UBND xã, phường, thị trấn nơi mình cư trú để nộp hồ sơ. Cán bộ tiếp nhận sẽ kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, người lập di chúc sẽ được hướng dẫn bổ sung.

Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ

Cán bộ tư pháp – hộ tịch của UBND sẽ tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra các điều kiện về chủ thể, nội dung di chúc. Trong trường hợp cần thiết, cán bộ có thể yêu cầu người lập di chúc cung cấp thêm thông tin hoặc giấy tờ bổ sung.

Bước 3: Chứng thực di chúc

Sau khi hồ sơ hợp lệ, người có thẩm quyền của UBND sẽ tiến hành chứng thực vào bản di chúc. Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào từng trang của bản di chúc trước sự chứng kiến của người thực hiện chứng thực.

Bước 4: Nhận kết quả và nộp phí

Người lập di chúc nhận lại bản di chúc đã được chứng thực và nộp phí, lệ phí theo quy định. Thời gian giải quyết thông thường là trong ngày nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ.

Chi phí lập di chúc tại UBND


Xem Thêm:Di Chúc Hợp Lệ: 7 Điều Kiện Sống Còn Để Bản Di Chúc Không Bị Vô Hiệu

Một trong những ưu điểm lớn nhất của việc lập di chúc tại UBND là chi phí rất thấp so với việc công chứng tại các tổ chức hành nghề công chứng. Cụ thể:

Loại phí	Mức thu theo quy định	Ghi chú
Phí chứng thực di chúc	50.000 đồng/văn bản	Theo Thông tư 226/2016/TT-BTC
Lệ phí khác	Không có hoặc rất thấp	Tùy theo quy định của từng địa phương

Mức phí này thấp hơn nhiều so với phí công chứng tại các văn phòng công chứng, thường dao động từ 100.000 đồng đến vài trăm nghìn đồng tùy theo giá trị tài sản.

Ưu điểm và hạn chế của việc lập di chúc tại UBND

Ưu điểm nổi bật

• Chi phí thấp, tiết kiệm cho người dân
• Thủ tục đơn giản, nhanh chóng, không phức tạp
• Địa điểm thuận tiện, gần nơi cư trú của người dân
• Được pháp luật công nhận giá trị pháp lý tương đương với di chúc công chứng
• Phù hợp với những người có tài sản không quá phức tạp

Hạn chế cần lưu ý

• Thẩm quyền chỉ giới hạn ở UBND nơi người lập di chúc cư trú
• Không phù hợp với những di sản có giá trị lớn, phức tạp về mặt pháp lý
• Cán bộ UBND không có chuyên môn sâu về pháp luật thừa kế như công chứng viên
• Rủi ro sai sót về mặt nội dung nếu người lập di chúc không am hiểu pháp luật
• Không được tư vấn pháp lý chuyên sâu về các vấn đề liên quan đến thuế, phí thừa kế

So sánh giữa lập di chúc tại UBND và công chứng di chúc



Để có cái nhìn rõ ràng hơn, 000 đồng

Từ 100.000 đồng trở lên, tùy giá trị tài sản Thời gian Trong ngày Trong ngày hoặc 2-3 ngày làm việc Chuyên môn tư vấn Hạn chế Chuyên sâu, được tư vấn đầy đủ Thẩm quyền UBND nơi cư trú Phòng công chứng, văn phòng công chứng trên toàn quốc Giá trị pháp lý Hợp pháp như nhau Hợp pháp như nhau Phù hợp với Tài sản đơn giản, ít tranh chấp Tài sản phức tạp, giá trị lớn

Những lưu ý quan trọng khi lập di chúc tại UBND

Để đảm bảo di chúc được lập tại UBND có giá trị pháp lý cao nhất và tránh các rủi ro phát sinh, bạn cần đặc biệt lưu ý những điểm sau:

Về người làm chứng

Trong trường hợp người lập di chúc không tự viết được bản di chúc, việc nhờ người làm chứng là bắt buộc. Người làm chứng phải đáp ứng các điều kiện:

• Là người từ đủ 18 tuổi trở lên
• Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
• Không phải là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc
• Không phải là người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan đến nội dung di chúc
  

  Về việc sửa đổi, bổ sung di chúc

  Người lập di chúc có quyền sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế di chúc đã lập tại bất kỳ thời điểm nào trước khi chết. Tuy nhiên, mọi sửa đổi, bổ sung đều phải tuân thủ đúng các quy định về hình thức và thủ tục như khi lập di chúc ban đầu.

  Về di sản thừa kế

  Người lập di chúc chỉ được định đoạt phần tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của mình. Đối với tài sản chung vợ chồng, cần xác định rõ phần tài sản của mình trong khối tài sản chung trước khi lập di chúc.

  Các sai lầm thường gặp khi lập di chúc tại UBND và cách tránh

  Sai lầm 1: Không xác định rõ phần tài sản của mình

  Nhiều người lập di chúc cho toàn bộ tài sản chung của vợ chồng mà không xác định rõ phần tài sản của mình. Điều này dẫn đến di chúc vô hiệu một phần hoặc toàn phần. Cách tránh: Xác định rõ phần tài sản riêng của mình trong khối tài sản chung trước khi lập di chúc.

  Sai lầm 2: Không tuân thủ quy định về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc

  Pháp luật quy định những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất thừa kế theo pháp luật ngay cả khi không được người lập di chúc cho hưởng:

• Con chưa thành niên
• Cha, mẹ, vợ, chồng
• Con thành niên mà không có khả năng lao động Nhiều người không biết điều này và lập di chúc truất quyền thừa kế của những người trên, dẫn đến tranh chấp sau khi chết.
  

  Sai lầm 3: Di chúc không rõ ràng về nội dung

  Việc sử dụng ngôn ngữ mơ hồ, không rõ ràng trong di chúc có thể dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau và gây tranh chấp. Cách tránh: Sử dụng ngôn ngữ pháp lý rõ ràng, cụ thể, tránh các từ ngữ có thể hiểu theo nhiều nghĩa.

  Sai lầm 4: Không kiểm tra tính hợp pháp của tài sản

  Nếu tài sản được định đoạt trong di chúc không có giấy tờ hợp pháp hoặc đang có tranh chấp, di chúc có thể bị vô hiệu. Cách tránh: Kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý của tài sản trước khi đưa vào di chúc.

  Câu hỏi thường gặp về lập di chúc tại UBND

  Người Việt Nam định cư ở nước ngoài có thể lập di chúc tại UBND không?

  Người Việt Nam định cư ở nước ngoài vẫn có thể lập di chúc tại UBND xã, phường nơi mình đang cư trú tại Việt Nam nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh nhân thân và nơi cư trú hợp pháp tại Việt Nam.

  Di chúc lập tại UBND có thể bị vô hiệu không?

  Di chúc lập tại UBND có thể bị vô hiệu nếu vi phạm các quy định về điều kiện có hiệu lực như: người lập di chúc không minh mẫn, bị ép buộc, nội dung trái pháp luật, đạo đức xã hội, hoặc vi phạm quy định về hình thức.

  Chi phí lập di chúc tại UBND hiện nay là bao nhiêu?

  Theo quy định hiện hành, phí chứng thực di chúc tại UBND là 50.000 đồng cho mỗi văn bản. Ngoài ra, không có các khoản phí hoặc lệ phí nào khác phải nộp.

  Thời gian giải quyết thủ tục lập di chúc tại UBND là bao lâu?

  Trong trường hợp hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, thủ tục được giải quyết ngay trong ngày. Nếu hồ sơ cần bổ sung hoặc có vấn đề cần xác minh, thời gian có thể kéo dài nhưng không quá 3 ngày làm việc.

  Có thể ủy quyền cho người khác lập di chúc tại UBND không?

  Việc lập di chúc mang tính chất cá nhân, không thể ủy quyền cho người khác thực hiện thay. Người lập di chúc phải trực tiếp đến UBND và thể hiện ý chí của mình trước cán bộ có thẩm quyền.

  Sau khi lập di chúc tại UBND, có cần công chứng thêm không?

  Không cần thiết. Di chúc được chứng thực tại UBND đã có giá trị pháp lý đầy đủ và tương đương với di chúc được công chứng. Việc công chứng thêm là không bắt buộc và không làm tăng thêm giá trị pháp lý của di chúc.

  Kết luận

  Lập di chúc tại UBND là một giải pháp pháp lý hiệu quả, tiết kiệm và phù hợp với phần lớn người dân có nhu cầu định đoạt tài sản sau khi chết. Với chi phí thấp, thủ tục đơn giản và giá trị pháp lý được công nhận, hình thức này ngày càng được nhiều người lựa chọn. Tuy nhiên, để đảm bảo di chúc có hiệu lực và tránh các tranh chấp không đáng có, người lập di chúc cần nắm vững các quy định pháp luật, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và cân nhắc kỹ lưỡng về nội dung di chúc. Trong trường hợp tài sản phức tạp hoặc có nhiều người thừa kế, việc tham khảo ý kiến của luật sư hoặc chuyên gia pháp lý là điều nên làm để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho tất cả các bên liên quan. Việc lập di chúc không chỉ là quyền của mỗi cá nhân mà còn là trách nhiệm đối với gia đình và người thân, giúp họ tránh được những tranh chấp không đáng có sau này. Hãy thực hiện việc này một cách cẩn thận và đúng pháp luật để bảo vệ quyền lợi của chính mình và những người thừa kế.