Phí bổ sung di chúc: Toàn bộ chi phí, thủ tục và những điều cần biết năm 2025
08 Th8
Việc lập di chúc là một hành động pháp lý quan trọng nhằm định đoạt tài sản sau khi qua đời. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, nhiều người có nhu cầu thay đổi, sửa đổi hoặc bổ sung nội dung di chúc đã lập. Lúc này, vấn đề phí bổ sung di chúc trở thành mối quan tâm hàng đầu của nhiều cá nhân. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện, chi tiết về các loại phí, lệ phí liên quan đến việc sửa đổi, bổ sung di chúc tại Việt Nam, cùng với những lưu ý pháp lý quan trọng để bạn thực hiện đúng quy định và tiết kiệm chi phí nhất.
Trước khi đi sâu vào chi tiết về phí bổ sung di chúc, cần hiểu rõ bản chất của hành vi pháp lý này. Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Việc bổ sung di chúc là việc người lập di chúc thay đổi, thêm bớt hoặc sửa đổi một phần nội dung trong di chúc đã lập trước đó.
1.1. Các hình thức bổ sung di chúc phổ biến
Có nhiều cách để bổ sung di chúc, tùy thuộc vào hình thức di chúc ban đầu:
Bổ sung bằng cách viết thêm vào di chúc cũ: Người lập di chúc có thể viết thêm nội dung mới vào cuối bản di chúc, ký tên và ghi rõ ngày tháng.
Lập di chúc mới thay thế: Người lập di chúc hủy bỏ di chúc cũ và lập một di chúc hoàn toàn mới.
Lập di chúc bổ sung riêng: Lập một văn bản riêng để bổ sung, sửa đổi các điều khoản cụ thể của di chúc gốc.
Bổ sung theo hình thức di chúc tại cơ quan công chứng: Đến văn phòng công chứng để thực hiện việc sửa đổi, bổ sung theo quy trình pháp lý.
1.2. Khi nào cần bổ sung di chúc?
Nhu cầu bổ sung di chúc thường phát sinh trong các trường hợp sau:
Có sự thay đổi về tài sản: mua thêm tài sản mới, bán hoặc tặng tài sản đã ghi trong di chúc.
Thay đổi về nhân thân: kết hôn, ly hôn, sinh thêm con, người thừa kế qua đời.
Thay đổi ý định phân chia tài sản: muốn điều chỉnh tỷ lệ hoặc đối tượng thừa kế.
Phát hiện sai sót trong di chúc ban đầu cần sửa chữa.
2. Chi tiết về phí bổ sung di chúc theo quy định hiện hành
Đây là phần trọng tâm mà người đọc quan tâm nhất. Phí bổ sung di chúc không phải là một khoản phí cố định duy nhất mà bao gồm nhiều loại phí, lệ phí khác nhau tùy thuộc vào hình thức thực hiện.
2.1. Phí công chứng khi bổ sung di chúc
Khi bạn đến tổ chức hành nghề công chứng để thực hiện việc sửa đổi, bổ sung di chúc, bạn sẽ phải trả phí công chứng. Theo Thông tư số 257/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, mức thu phí công chứng được quy định cụ thể:
Loại việc công chứng
Mức thu phí (đồng/vụ việc)
Công chứng hợp đồng, giao dịch có giá trị tài sản dưới 50 triệu đồng
50.000
Công chứng hợp đồng, giao dịch có giá trị tài sản từ 50 triệu đến 100 triệu đồng
100.000
Công chứng hợp đồng, giao dịch có giá trị tài sản từ 100 triệu đến 1 tỷ đồng
0,1% giá trị tài sản
Công chứng hợp đồng, giao dịch có giá trị tài sản từ 1 tỷ đến 5 tỷ đồng
1 triệu đồng + 0,05% phần giá trị vượt quá 1 tỷ đồng
Công chứng hợp đồng, giao dịch có giá trị tài sản trên 5 tỷ đồng
3 triệu đồng + 0,03% phần giá trị vượt quá 5 tỷ đồng
Công chứng di chúc (không phụ thuộc vào giá trị tài sản)
50.000 – 100.000
Lưu ý rằng, mức phí công chứng di chúc thường được áp dụng ở mức thấp nhất (50.000 đồng) tại hầu hết các tổ chức hành nghề công chứng. Tuy nhiên, khi bổ sung di chúc, mức phí có thể dao động từ 50.000 đến 100.000 đồng tùy thuộc vào từng địa phương và tổ chức công chứng.
2.2. Thù lao công chứng viên
Ngoài phí công chứng, người yêu cầu công chứng còn phải trả thù lao công chứng viên. Đây là khoản chi phí do các bên thỏa thuận với tổ chức hành nghề công chứng, không do nhà nước quy định cụ thể. Mức thù lao này thường dao động từ 50.000 đồng đến 500.000 đồng tùy thuộc vào độ phức tạp của việc bổ sung di chúc và chính sách của từng văn phòng công chứng.
2.3. Phí bổ sung di chúc tại Ủy ban nhân dân cấp xã
Trong trường hợp di chúc được lập tại UBND cấp xã, việc bổ sung di chúc cũng có thể được thực hiện tại cơ quan này. Theo quy định, người lập di chúc sẽ phải trả lệ phí theo quy định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Thông thường, mức lệ phí này dao động từ 10.000 đến 50.000 đồng, thấp hơn so với phí công chứng tại các tổ chức hành nghề công chứng.
2.4. Chi phí khi tự bổ sung di chúc không qua công chứng
Nếu di chúc ban đầu được lập dưới hình thức di chúc viết tay không có công chứng, chứng thực, người lập di chúc hoàn toàn có thể tự bổ sung nội dung mà không phải trả bất kỳ khoản phí bổ sung di chúc nào. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng di chúc tự viết phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hình thức và nội dung theo quy định tại Điều 627 Bộ luật Dân sự 2015.
3. Quy trình thực hiện bổ sung di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng
Để thực hiện việc bổ sung di chúc một cách hợp pháp và đúng quy trình, bạn cần tuân thủ các bước sau:
3.1. Chuẩn bị hồ sơ
Hồ sơ bổ sung di chúc bao gồm:
Phiếu yêu cầu công chứng theo mẫu.
Bản di chúc gốc đã được công chứng hoặc chứng thực.
Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân/Hộ chiếu còn hiệu lực.
Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản (nếu có thay đổi về tài sản).
Giấy tờ liên quan đến nhân thân của người thừa kế (nếu có thay đổi).
3.2. Trình tự thực hiện
Người lập di chúc đến tổ chức hành nghề công chứng và nộp hồ sơ.
Công chứng viên kiểm tra hồ sơ, xác minh tình trạng tài sản và nhân thân.
Công chứng viên soạn thảo văn bản sửa đổi, bổ sung di chúc
Người lập di chúc đọc lại, kiểm tra nội dung và ký tên, điểm chỉ.
Công chứng viên ký tên, đóng dấu và ghi vào sổ công chứng.
Người lập di chúc nộp phí công chứng và thù lao công chứng viên.
Nhận văn bản bổ sung di chúc đã được công chứng.
4. Các trường hợp không phải trả phí bổ sung di chúc
Có một số trường hợp đặc biệt mà người lập di chúc không phải trả phí bổ sung di chúc:
Người cao tuổi: Theo quy định, người từ đủ 60 tuổi trở lên được miễn phí công chứng đối với một số giao dịch nhất định, bao gồm cả việc công chứng di chúc.
Người khuyết tật: Người khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật được miễn phí công chứng.
Người thuộc hộ nghèo: Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn quy định được miễn phí công chứng.
Người có công với cách mạng: Thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và những người có công với cách mạng được miễn phí công chứng.
5. So sánh chi phí giữa các hình thức bổ sung di chúc
Để giúp bạn có cái nhìn tổng quan và lựa chọn phương án phù hợp nhất, 000 – 50.000 đồng
Chi phí thấp, thủ tục đơn giản
Thời gian xử lý có thể lâu, phạm vi chứng thực hạn chế
Bổ sung tại tổ chức công chứng
50.000 – 100.000 đồng (phí công chứng) + thù lao công chứng viên
Tính pháp lý cao, giảm rủi ro tranh chấp
Chi phí cao hơn, cần xếp lịch hẹn
6. Những lưu ý quan trọng khi bổ sung di chúc
6.1. Điều kiện để việc bổ sung di chúc hợp pháp
Việc bổ sung di chúc chỉ được coi là hợp pháp khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc.
Không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép khi lập di chúc.
Nội dung di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
Hình thức di chúc phù hợp với quy định của pháp luật.
6.2. Hiệu lực của di chúc bổ sung
Theo quy định tại Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc có thể được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, cần lưu ý:
Nếu di chúc được bổ sung, phần bổ sung sẽ có hiệu lực pháp luật như một phần của di chúc gốc.
Nếu di chúc được thay thế bằng di chúc mới, di chúc cũ bị hủy bỏ hoàn toàn.
Trong trường hợp có nhiều bản di chúc, bản di chúc sau cùng có hiệu lực pháp luật.
6.3. Thời điểm có hiệu lực của di chúc bổ sung
Di chúc bổ sung có hiệu lực từ thời điểm người lập di chúc ký vào văn bản bổ sung (đối với di chúc được công chứng, chứng thực) hoặc từ thời điểm người lập di chúc viết xong và ký tên (đối với di chúc viết tay). Tuy nhiên, di chúc chỉ được công bố và thực hiện sau khi người lập di chúc qua đời.
7. Các sai lầm thường gặp khi bổ sung di chúc và cách tránh
7.1. Tự ý sửa chữa trên bản di chúc gốc đã công chứng
Nhiều người có thói quen dùng bút xóa, viết đè hoặc gạch bỏ nội dung trên bản di chúc đã công chứng. Đây là hành vi sai lầm nghiêm trọng có thể làm mất hiệu lực toàn bộ di chúc. Cách đúng đắn là lập một văn bản bổ sung riêng hoặc lập di chúc mới thay thế.
7.2. Không ghi rõ ngày tháng khi bổ sung
Việc không ghi rõ ngày, tháng, năm khi bổ sung di chúc có thể dẫn đến tranh chấp về thứ tự hiệu lực giữa các bản di chúc. Luôn ghi rõ ngày tháng năm và ký tên đầy đủ sau mỗi lần bổ sung.
7.3. Bổ sung di chúc khi không đủ năng lực hành vi dân sự
Người đang mắc bệnh tâm thần, không minh mẫn hoặc bị ảnh hưởng bởi chất kích thích không được phép lập hoặc bổ sung di chúc. Việc bổ sung trong tình trạng này sẽ bị tuyên bố vô hiệu.
7.4. Không thông báo cho người thừa kế về việc bổ sung
Mặc dù không bắt buộc, nhưng việc thông báo cho những người liên quan về việc bổ sung di chúc sẽ giúp giảm thiểu tranh chấp sau này. Nên lưu giữ bản sao và thông báo cho người thừa kế biết về sự tồn tại của văn bản bổ sung.
8. Câu hỏi thường gặp về phí bổ sung di chúc
8.1. Phí bổ sung di chúc có đắt không?
So với giá trị tài sản trong di chúc, phí bổ sung di chúc là rất nhỏ. Mức phí công chứng cho việc bổ sung di chúc thường chỉ từ 50.000 đến 100.000 đồng, cộng thêm thù lao công chứng viên từ 50.000 đến 500.000 đồng. Đây là mức chi phí hợp lý để đảm bảo tính pháp lý và giảm thiểu rủi ro tranh chấp.
8.2. Có thể bổ sung di chúc nhiều lần không?
Hoàn toàn có thể. Pháp luật không giới hạn số lần bổ sung di chúc. Người lập di chúc có quyền sửa đổi, bổ sung di chúc bất cứ lúc nào khi còn sống và còn đủ năng lực hành vi dân sự. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bản bổ sung sau cùng sẽ có hiệu lực cao nhất.
8.3. Phí bổ sung di chúc tại các tổ chức công chứng khác nhau có khác nhau không?
Phí công chứng được quy định thống nhất theo Thông tư 257/2016/TT-BTC, tuy nhiên thù lao công chứng viên có thể khác nhau giữa các tổ chức hành nghề công chứng. Bạn nên tham khảo và so sánh mức thù lao tại một vài tổ chức trước khi quyết định.
8.4. Nếu di chúc gốc bị thất lạc, có bổ sung được không?
Nếu di chúc gốc bị thất lạc, bạn cần liên hệ với tổ chức công chứng nơi đã công chứng di chúc để xin cấp bản sao hoặc xác nhận. Trong trường hợp không thể khôi phục,
Theo quy định hiện hành, người nước ngoài lập di chúc tại Việt Nam phải trả mức phí tương tự như công dân Việt Nam. Không có sự phân biệt về mức phí dựa trên quốc tịch.
9. Kết luận
Việc bổ sung di chúc là một quyền lợi hợp pháp của mỗi cá nhân, giúp đảm bảo ý nguyện của người lập di chúc được thực hiện đúng theo mong muốn tại thời điểm cuối đời. Phí bổ sung di chúc là một khoản chi phí nhỏ nhưng mang lại giá trị pháp lý to lớn, giúp bảo vệ quyền lợi của người lập di chúc và những người thừa kế. Tùy thuộc vào điều kiện và hoàn cảnh cụ thể, bạn có thể lựa chọn hình thức bổ sung phù hợp nhất. Tuy nhiên, để đảm bảo tính pháp lý cao nhất và tránh những tranh chấp không đáng có, việc thực hiện bổ sung di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng là lựa chọn được khuyến nghị. Hãy chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật liên quan và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi nào đối với di chúc của mình. Việc nắm rõ các quy định về phí và thủ tục bổ sung di chúc không chỉ giúp bạn tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo di chúc của bạn luôn hợp pháp, đúng ý chí và giảm thiểu tối đa các rủi ro pháp lý trong tương lai. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, bạn nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc công chứng viên để được tư vấn cụ thể cho trường hợp của mình.
Xin chào, tôi là Nguyễn Viết Phú, công chứng viên với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công chứng và chứng thực. Tôi xây dựng website này nhằm chia sẻ kiến thức pháp lý, kinh nghiệm thực tiễn và hướng dẫn các thủ tục công chứng một cách dễ hiểu, chính xác và cập nhật, giúp người đọc tiếp cận thông tin nhanh chóng, đáng tin cậy.
