Phí hủy di chúc: Toàn bộ chi phí, thủ tục và những điều cần biết
08 Th8
Việc lập di chúc là một hành động pháp lý quan trọng để định đoạt tài sản sau khi qua đời. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, người lập di chúc có thể thay đổi ý định và muốn hủy bỏ di chúc đã lập trước đó. Lúc này, câu hỏi về phí hủy di chúc trở nên vô cùng cần thiết. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện và chi tiết về các khoản chi phí liên quan đến việc hủy di chúc, các thủ tục pháp lý bắt buộc, cũng như những lưu ý quan trọng để
Một trong những thắc mắc lớn nhất của nhiều người là phí hủy di chúc có cao không và được tính theo công thức nào. Thực tế, pháp luật Việt Nam không có một quy định cụ thể nào về một khoản phí riêng biệt mang tên “phí hủy di chúc”. Chi phí này phụ thuộc hoàn toàn vào hình thức hủy di chúc mà bạn lựa chọn.
Nếu người lập di chúc tự mình hủy bỏ di chúc bằng cách xé, đốt hoặc tiêu hủy bản di chúc, thì không phát sinh bất kỳ khoản phí hủy di chúc nào. Đây là quyền tuyệt đối của người lập di chúc và không cần phải thông báo cho bất kỳ cơ quan nhà nước nào. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc tự hủy di chúc có thể dẫn đến tranh chấp nếu không có bằng chứng rõ ràng về việc hủy bỏ.
Trường hợp hủy di chúc có công chứng hoặc chứng thực
Khi bạn muốn hủy di chúc đã được công chứng hoặc chứng thực, bạn cần đến tổ chức hành nghề công chứng hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã thực hiện việc công chứng hoặc chứng thực để làm thủ tục. Lúc này, phí hủy di chúc sẽ bao gồm: – Phí công chứng: Theo quy định tại Thông tư số 257/2016/TT-BTC, mức thu phí công chứng hợp đồng, giao dịch được tính theo giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch. Tuy nhiên, đối với việc hủy bỏ di chúc, mức phí thường được tính theo mức thu phí công chứng hợp đồng, giao dịch không có giá trị hoặc giá trị nhỏ, thường dao động từ 50.000 đồng đến 200.000 đồng tùy từng tỉnh thành.
Thù lao công chứng: Ngoài phí công chứng, người yêu cầu còn phải trả thù lao cho công chứng viên. Mức thù lao này do tổ chức hành nghề công chứng quy định nhưng không được vượt quá mức trần do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành. Thông thường, thù lao cho việc hủy di chúc dao động từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng.
Nếu bạn chọn cách lập một di chúc mới để thay thế di chúc cũ, phí hủy di chúc sẽ được gộp chung vào chi phí công chứng di chúc mới. Chi phí này được tính dựa trên giá trị tài sản ghi trong di chúc mới theo biểu phí công chứng hiện hành. Cụ thể: – Giá trị tài sản dưới 50 triệu đồng: Phí công chứng là 50.000 đồng
Giá trị tài sản từ 50 triệu đến 100 triệu: Phí công chứng là 100.000 đồng
Giá trị tài sản từ 100 triệu đến 1 tỷ: Phí công chứng là 0,1% giá trị tài sản
Giá trị tài sản từ 1 tỷ đến 5 tỷ: Phí công chứng là 1 triệu đồng + 0,05% phần giá trị vượt quá 1 tỷ
Giá trị tài sản trên 5 tỷ: Phí công chứng là 3 triệu đồng + 0,02% phần giá trị vượt quá 5 tỷ
Thủ tục hủy di chúc chi tiết từng bước
Để thực hiện việc hủy di chúc một cách hợp pháp và tránh các tranh chấp về sau, bạn cần tuân thủ quy trình sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Hồ sơ hủy di chúc cần chuẩn bị bao gồm: – Phiếu yêu cầu công chứng theo mẫu
Bản di chúc gốc cần hủy
Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị
Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân (nếu có)
Các giấy tờ khác liên quan đến tài sản trong di chúc (nếu cần thiết)
Bước 2: Nộp hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng
Người lập di chúc đến trực tiếp tổ chức hành nghề công chứng nơi đã công chứng bản di chúc cũ hoặc bất kỳ tổ chức hành nghề công chứng nào khác để nộp hồ sơ. Công chứng viên sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và hướng dẫn các thủ tục tiếp theo.
Sau khi kiểm tra hồ sơ hợp lệ, công chứng viên sẽ soạn thảo văn bản hủy bỏ di chúc. Người lập di chúc sẽ ký vào văn bản này trước sự chứng kiến của công chứng viên. Văn bản hủy di chúc phải ghi rõ lý do hủy, thời điểm hủy và xác nhận việc hủy bỏ là hoàn toàn tự nguyện.
Bước 4: Nộp phí và nhận kết quả
Người lập di chúc thực hiện nghĩa vụ tài chính bao gồm phí hủy di chúc và thù lao công chứng theo quy định. Sau khi hoàn tất, bạn sẽ nhận được văn bản hủy di chúc có giá trị pháp lý.
Bảng so sánh chi phí giữa các hình thức hủy di chúc
Hình thức hủy di chúc
Chi phí ước tính
Thời gian thực hiện
Mức độ an toàn pháp lý
Tự hủy (xé, đốt)
0 đồng
Ngay lập tức
Thấp, dễ phát sinh tranh chấp
Hủy có công chứng
150.000 – 700.000 đồng
1 – 2 ngày làm việc
Cao, có giá trị pháp lý rõ ràng
Lập di chúc mới thay thế
Từ 50.000 đồng đến hàng triệu đồng tùy giá trị tài sản
1 – 3 ngày làm việc
Rất cao, thể hiện ý chí mới nhất
Những lợi ích và hạn chế của việc hủy di chúc
Lợi ích khi thực hiện hủy di chúc
– Thể hiện đúng ý chí và nguyện vọng cuối cùng của người lập di chúc
Tránh được các tranh chấp không đáng có giữa những người thừa kế
Đảm bảo quyền tự do định đoạt tài sản của cá nhân
Có thể điều chỉnh lại việc phân chia tài sản cho phù hợp với tình hình thực tế
Hạn chế và rủi ro tiềm ẩn
– Nếu tự hủy di chúc không đúng cách có thể dẫn đến tranh chấp
Chi phí phát sinh nếu thực hiện qua công chứng
Mất thời gian và công sức để hoàn tất các thủ tục pháp lý
Nếu hủy di chúc mà không lập di chúc mới, tài sản sẽ được chia theo pháp luật, có thể không đúng với mong muốn
Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần xé bỏ bản di chúc là đã hủy thành công. Tuy nhiên, nếu không có bằng chứng rõ ràng, người thân có thể cho rằng di chúc bị người khác chiếm đoạt hoặc thất lạc, dẫn đến tranh chấp. Cách tránh: Nên lập văn bản hủy di chúc có công chứng hoặc ít nhất là có người làm chứng.
Lỗi 2: Không kiểm tra tính hợp pháp của di chúc cũ
Trước khi hủy di chúc, cần kiểm tra xem di chúc đó có đang có hiệu lực hay không. Nếu di chúc đã hết hiệu lực do người lập di chúc mất năng lực hành vi dân sự hoặc do các lý do khác, thì việc hủy di chúc là không cần thiết.
Lỗi 3: Không thông báo cho những người liên quan
Việc hủy di chúc có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của những người thừa kế theo di chúc. Nên thông báo cho họ biết về việc hủy di chúc để tránh những hiểu lầm và tranh chấp không đáng có sau này.
Những lưu ý quan trọng khi thực hiện hủy di chúc
Khi quyết định hủy di chúc, bạn cần đặc biệt lưu ý những điểm sau: – Chỉ có người lập di chúc mới có quyền hủy di chúc của mình. Không ai khác, kể cả người thừa kế, có quyền tự ý hủy di chúc.
Người lập di chúc phải còn đủ năng lực hành vi dân sự tại thời điểm hủy di chúc.
Việc hủy di chúc phải tuân thủ đúng hình thức theo quy định của pháp luật.
Nếu di chúc đang được người khác giữ, cần yêu cầu họ trả lại trước khi thực hiện thủ tục hủy.
Trong trường hợp di chúc bị thất lạc, cần làm thủ tục hủy theo quy định tại Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015.
Nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc chuyên gia pháp lý trước khi thực hiện hủy di chúc, đặc biệt là khi di chúc liên quan đến tài sản có giá trị lớn.
Câu hỏi thường gặp về phí hủy di chúc
Phí hủy di chúc có được hoàn lại nếu không thực hiện hủy nữa không?
Theo quy định hiện hành, phí hủy di chúc và thù lao công chứng đã nộp sẽ không được hoàn trả trong trường hợp người yêu cầu thay đổi ý định hoặc không tiếp tục thực hiện thủ tục hủy di chúc. Do đó, bạn cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi nộp hồ sơ.
Hủy di chúc tại Ủy ban nhân dân xã có rẻ hơn không?
Việc hủy di chúc có thể được thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người lập di chúc. Mức phí chứng thực tại Ủy ban nhân dân cấp xã thường thấp hơn so với phí công chứng tại các tổ chức hành nghề công chứng. Tuy nhiên, thủ tục có thể mất nhiều thời gian hơn do quy trình xử lý hành chính.
Nếu di chúc được lập ở nước ngoài thì phí hủy di chúc tính thế nào?
Đối với di chúc được lập ở nước ngoài, việc hủy di chúc phải tuân theo pháp luật của quốc gia nơi lập di chúc hoặc pháp luật Việt Nam nếu di chúc đó được công nhận tại Việt Nam. Chi phí hủy di chúc trong trường hợp này có thể cao hơn do cần thực hiện thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật.
Thời gian xử lý thủ tục hủy di chúc mất bao lâu?
Thông thường, thủ tục hủy di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng được hoàn tất trong vòng 1 đến 2 ngày làm việc. Tại Ủy ban nhân dân cấp xã, thời gian có thể kéo dài từ 2 đến 5 ngày làm việc tùy thuộc vào khối lượng công việc của cơ quan này.
Có bắt buộc phải hủy di chúc cũ khi lập di chúc mới không?
Không bắt buộc. Tuy nhiên, nếu bạn lập di chúc mới mà không hủy di chúc cũ, thì di chúc mới sẽ tự động thay thế di chúc cũ trong phạm vi nội dung không phù hợp. Để tránh nhầm lẫn và tranh chấp, bạn nên hủy di chúc cũ hoặc ghi rõ trong di chúc mới rằng di chúc mới thay thế toàn bộ di chúc cũ.
Kết luận
Việc hủy di chúc là một quyền hợp pháp của người lập di chúc, tuy nhiên cần được thực hiện đúng theo quy định của pháp luật để đảm bảo giá trị pháp lý. Phí hủy di chúc không phải là một khoản chi phí cố định mà phụ thuộc vào hình thức hủy di chúc mà bạn lựa chọn. Tự hủy di chúc sẽ không tốn chi phí nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro tranh chấp. Hủy di chúc có công chứng sẽ tốn chi phí từ vài trăm nghìn đồng nhưng đảm bảo tính pháp lý cao nhất. Trước khi quyết định hủy di chúc, bạn nên cân nhắc kỹ lưỡng về hậu quả pháp lý, đặc biệt là trong trường hợp không lập di chúc mới thay thế. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về phí hủy di chúc hoặc thủ tục liên quan, bạn nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc liên hệ trực tiếp với tổ chức hành nghề công chứng để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất cho từng trường hợp. Việc nắm rõ các quy định pháp luật sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình và tránh được những rắc rối không đáng có trong tương lai.
Xin chào, tôi là Nguyễn Viết Phú, công chứng viên với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công chứng và chứng thực. Tôi xây dựng website này nhằm chia sẻ kiến thức pháp lý, kinh nghiệm thực tiễn và hướng dẫn các thủ tục công chứng một cách dễ hiểu, chính xác và cập nhật, giúp người đọc tiếp cận thông tin nhanh chóng, đáng tin cậy.
