Phí lưu giữ di chúc: Cập nhật mức phí mới nhất và thủ tục chi tiết 2025

Việc lập di chúc là một hành động pháp lý quan trọng nhằm đảm bảo quyền định đoạt tài sản của một người sau khi qua đời. Tuy nhiên, một trong những câu hỏi mà nhiều người quan tâm nhất khi thực hiện thủ tục này chính là phí lưu giữ di chúc là bao nhiêu và được tính theo quy định nào. Trong bài viết chi tiết này, chúng

1. Khái niệm và bản chất của việc lưu giữ di chúc

Lưu giữ di chúc là việc một cá nhân (người lập di chúc) giao cho một tổ chức hoặc cá nhân khác giữ hộ bản di chúc của mình để đảm bảo tính bảo mật, tránh thất lạc, hư hỏng hoặc bị người khác sửa chữa, tiêu hủy trước khi người lập di chúc qua đời. Hoạt động này được pháp luật Việt Nam ghi nhận và điều chỉnh cụ thể trong Bộ luật Dân sự 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Bản chất của việc lưu giữ di chúc không chỉ đơn thuần là một dịch vụ giữ hộ tài liệu thông thường. Đây là một thủ tục pháp lý mang tính chất bảo hộ, giúp bảo vệ ý chí của người lập di chúc một cách tuyệt đối. Khi di chúc được lưu giữ tại một tổ chức hành nghề công chứng hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tính xác thực và hiệu lực pháp lý của di chúc sẽ được đảm bảo cao hơn rất nhiều so với việc tự giữ tại nhà.

2. Các hình thức lưu giữ di chúc hợp pháp hiện nay

Theo quy định tại Điều 641 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có thể lựa chọn một trong các hình thức lưu giữ di chúc sau đây:

• Lưu giữ tại tổ chức hành nghề công chứng: Đây là hình thức phổ biến nhất hiện nay. Người lập di chúc có thể yêu cầu công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng lưu giữ bản di chúc của mình.
• Lưu giữ tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền: Bao gồm Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người lập di chúc cư trú hoặc các cơ quan công chứng nhà nước (nếu còn tồn tại ở một số địa phương).
• Lưu giữ tại văn phòng luật sư: Người lập di chúc có thể gửi di chúc cho luật sư của mình để lưu giữ, tuy nhiên hình thức này ít phổ biến hơn so với công chứng.
• Tự lưu giữ: Người lập di chúc tự giữ bản di chúc của mình hoặc giao cho người thân tín giữ hộ. Hình thức này không phát sinh chi phí nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro về tính bảo mật và khả năng thất lạc.

3. Phí lưu giữ di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng



Đây là vấn đề được nhiều người quan tâm nhất khi tìm hiểu về phí lưu giữ di chúc. Theo quy định tại Thông tư số 257/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, mức thu phí lưu giữ di chúc tại các tổ chức hành nghề công chứng được quy định cụ thể như sau:

3.1. Mức phí cụ thể theo quy định hiện hành

Theo biểu phí ban hành kèm theo Thông tư 257/2016/TT-BTC, mức phí lưu giữ di chúc được áp dụng thống nhất trên toàn quốc là 100.000 đồng cho mỗi trường hợp lưu giữ. Mức phí này được tính cho toàn bộ quá trình lưu giữ, không phân biệt thời gian lưu giữ dài hay ngắn.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mức phí nêu trên là mức trần do Bộ Tài chính quy định. Các tổ chức hành nghề công chứng có thể thu thấp hơn mức trần này nhưng không được phép thu vượt quá. Trên thực tế, hầu hết các phòng công chứng và văn phòng công chứng trên cả nước đều áp dụng đúng mức phí 100.000 đồng cho dịch vụ này.

3.2. Các khoản chi phí liên quan khác

Xem Thêm:Di Chúc Hợp Pháp: Toàn Bộ Điều Kiện, Hình Thức Và Cách Lập Để Di Sản Được Bảo Toàn Tuyệt Đối

Bên cạnh phí lưu giữ di chúc, người lập di chúc cần chuẩn bị thêm một số khoản chi phí khác khi thực hiện thủ tục tại tổ chức hành nghề công chứng:

Loại chi phí	Mức phí tham khảo	Ghi chú
Phí công chứng di chúc	Từ 50.000 – 100.000 đồng	Theo quy định tại Thông tư 257/2016/TT-BTC
Phí lưu giữ di chúc	100.000 đồng	Mức trần theo quy định
Phí công bố di chúc (khi người lập di chúc qua đời)	100.000 đồng	Áp dụng khi mở và công bố di chúc
Thù lao công chứng viên (nếu có)	Theo thỏa thuận	Do các bên tự thỏa thuận

4. Phí lưu giữ di chúc tại Ủy ban nhân dân cấp xã

Trong trường hợp người lập di chúc lựa chọn hình thức lưu giữ di chúc tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi mình cư trú, mức phí sẽ được áp dụng theo quy định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Thông thường, mức phí này dao động từ 50.000 đồng đến 100.000 đồng tùy theo từng địa phương.

Điều quan trọng cần lưu ý là không phải tất cả các Ủy ban nhân dân cấp xã đều cung cấp dịch vụ lưu giữ di chúc. Người dân cần liên hệ trực tiếp với bộ phận tư pháp – hộ tịch của xã, phường, thị trấn nơi mình cư trú để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục và mức phí áp dụng tại địa phương.

5. Quy trình thực hiện thủ tục lưu giữ di chúc



Để thực hiện việc lưu giữ di chúc một cách hợp pháp và hiệu quả, người lập di chúc cần tuân thủ quy trình sau đây:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Xem Thêm:Di Chúc Hợp Lệ: 7 Điều Kiện Sống Còn Để Bản Di Chúc Không Bị Vô Hiệu

Người lập di chúc cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:

• Bản di chúc đã được lập hợp pháp (có thể là di chúc bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực)
• Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân còn hiệu lực
• Giấy tờ chứng minh tài sản (nếu di chúc có liên quan đến tài sản cụ thể)
• Đơn yêu cầu lưu giữ di chúc (theo mẫu của tổ chức tiếp nhận)

Bước 2: Nộp hồ sơ và thực hiện thủ tục

Người lập di chúc trực tiếp đến tổ chức hành nghề công chứng hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã để nộp hồ sơ. Tại đây, công chứng viên hoặc cán bộ tiếp nhận sẽ kiểm tra tính hợp pháp của di chúc, đối chiếu giấy tờ tùy thân và hướng dẫn người lập di chúc ký vào sổ lưu giữ di chúc.

Bước 3: Nộp phí và nhận biên nhận

Sau khi hoàn tất các thủ tục, người lập di chúc sẽ nộp phí lưu giữ di chúc theo quy định và nhận biên nhận lưu giữ. Biên nhận này là bằng chứng pháp lý quan trọng xác nhận việc tổ chức đã tiếp nhận và có trách nhiệm bảo quản di chúc.

6. Lợi ích của việc lưu giữ di chúc tại tổ chức có thẩm quyền

Việc lựa chọn hình thức lưu giữ di chúc tại các tổ chức có thẩm quyền mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Đảm bảo tính bảo mật tuyệt đối: Di chúc được niêm phong và bảo quản trong kho lưu trữ an toàn, chỉ được mở khi người lập di chúc qua đời hoặc có yêu cầu hợp pháp.
• Ngăn chặn các tranh chấp: Khi di chúc được lưu giữ tại tổ chức có thẩm quyền, khả năng bị thất lạc, sửa chữa hoặc tiêu hủy là gần như không thể xảy ra.
• Đảm bảo hiệu lực pháp lý: Di chúc được lưu giữ đúng quy trình sẽ có giá trị pháp lý cao, giảm thiểu rủi ro bị tuyên bố vô hiệu.
• Hỗ trợ công bố di chúc: Khi người lập di chúc qua đời, tổ chức lưu giữ có trách nhiệm công bố di chúc cho những người thừa kế theo đúng quy định pháp luật.
• Chi phí hợp lý: Với mức phí chỉ 100.000 đồng, đây là một khoản chi phí rất nhỏ so với giá trị tài sản mà di chúc bảo vệ.

7. Những hạn chế và rủi ro cần lưu ý



Bên cạnh những lợi ích nêu trên, người lập di chúc cũng cần nhận thức rõ về một số hạn chế và rủi ro tiềm ẩn:

• Không thể tự ý sửa đổi di chúc: Khi di chúc đã được lưu giữ, người lập di chúc muốn sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ di chúc phải thực hiện các thủ tục pháp lý phức tạp hơn so với việc tự giữ.
• Phụ thuộc vào tổ chức lưu giữ: Nếu tổ chức lưu giữ gặp sự cố (giải thể, phá sản, sáp nhập), di chúc có thể bị ảnh hưởng, mặc dù pháp luật đã có quy định về việc chuyển giao di chúc trong các trường hợp này.
• Thời gian xử lý khi công bố: Việc công bố di chúc sau khi người lập di chúc qua đời có thể mất một khoảng thời gian nhất định do phải thực hiện các thủ tục xác minh.

8. So sánh chi phí giữa các hình thức lưu giữ di chúc

Để giúp người đọc có cái nhìn trực quan nhất về phí lưu giữ di chúc giữa các hình thức khác nhau, chúng tôi tổng hợp bảng so sánh sau:

Hình thức lưu giữ	Mức phí	Mức độ an toàn	Thủ tục
Tổ chức hành nghề công chứng	100.000 đồng	Rất cao	Đơn giản, nhanh chóng
Ủy ban nhân dân cấp xã	50.000 – 100.000 đồng	Cao	Trung bình
Văn phòng luật sư	Thỏa thuận (thường 200.000 – 500.000 đồng)	Cao	Trung bình
Tự lưu giữ	Miễn phí	Thấp	Không có thủ tục

9. Các sai lầm thường gặp khi thực hiện lưu giữ di chúc



Qua nhiều năm tư vấn và hỗ trợ khách hàng, chúng tôi nhận thấy có một số sai lầm phổ biến mà người lập di chúc thường mắc phải trong quá trình lưu giữ di chúc:

9.1. Không công chứng di chúc trước khi lưu giữ

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần gửi di chúc vào lưu giữ là di chúc đã hợp pháp. Thực tế, di chúc phải được lập và công chứng hoặc chứng thực đúng quy định trước khi được tổ chức tiếp nhận lưu giữ. Di chúc viết tay không có công chứng vẫn có thể được lưu giữ nhưng tiềm ẩn rủi ro bị tranh chấp về tính hợp pháp.

9.2. Không thông báo cho người thân về nơi lưu giữ di chúc

Đây là một sai lầm nghiêm trọng. Nếu người lập di chúc qua đời mà không ai biết di chúc đang được lưu giữ ở đâu, di chúc có thể không bao giờ được công bố, dẫn đến việc tài sản được chia theo pháp luật thay vì theo ý nguyện của người đã khuất.

9.3. Không cập nhật thông tin khi có thay đổi

Khi người lập di chúc thay đổi nơi cư trú, thay đổi tài sản hoặc có sự thay đổi về nhân thân, cần thông báo kịp thời cho tổ chức lưu giữ để cập nhật hồ sơ. Việc không cập nhật có thể gây khó khăn trong quá trình công bố di chúc sau này.

10. Những lưu ý quan trọng khi lưu giữ di chúc

Để đảm bảo quyền lợi tối đa và tránh các rủi ro pháp lý, người lập di chúc cần ghi nhớ những điều sau:

• Luôn giữ một bản sao di chúc tại nhà hoặc nơi an toàn, đồng thời ghi chú rõ nơi lưu giữ bản gốc để người thân dễ dàng tìm kiếm.
• Kiểm tra định kỳ tình trạng lưu giữ di chúc, đặc biệt khi có sự thay đổi về tổ chức lưu giữ (đổi tên, thay đổi địa chỉ, sáp nhập).
• Khi có nhu cầu sửa đổi di chúc, cần liên hệ ngay với tổ chức lưu giữ để được hướng dẫn thủ tục rút di chúc hoặc lập di chúc mới thay thế.
• Lưu giữ biên nhận lưu giữ di chúc ở nơi an toàn, tránh thất lạc vì đây là bằng chứng quan trọng xác nhận việc lưu giữ.
• Trong trường hợp người lập di chúc muốn hủy bỏ việc lưu giữ, cần làm thủ tục rút di chúc và nhận lại bản gốc từ tổ chức lưu giữ.

11. Câu hỏi thường gặp về phí lưu giữ di chúc

Phí lưu giữ di chúc hiện nay là bao nhiêu?

Theo Thông tư 257/2016/TT-BTC, mức phí lưu giữ di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng là 100.000 đồng cho mỗi trường hợp. Đây là mức trần, các tổ chức có thể thu thấp hơn nhưng không được vượt quá mức này.

Phí lưu giữ di chúc có phải nộp lại hàng năm không?

Không. Phí lưu giữ di chúc chỉ được thu một lần cho toàn bộ thời gian lưu giữ. Người lập di chúc không phải nộp thêm bất kỳ khoản phí định kỳ nào trong quá trình di chúc được lưu giữ.

Di chúc có thể được lưu giữ miễn phí không?

Người lập di chúc hoàn toàn có thể tự lưu giữ di chúc tại nhà hoặc giao cho người thân tín giữ hộ mà không phát sinh chi phí. Tuy nhiên, hình thức này tiềm ẩn nhiều rủi ro về tính bảo mật và khả năng thất lạc, hư hỏng.

Khi người lập di chúc qua đời, ai là người liên hệ với tổ chức lưu giữ?

Những người thừa kế theo di chúc hoặc người thân của người lập di chúc có thể liên hệ với tổ chức lưu giữ để yêu cầu công bố di chúc. Tổ chức lưu giữ có trách nhiệm công bố di chúc theo quy định tại Điều 647 Bộ luật Dân sự 2015.

Chi phí công bố di chúc được tính như thế nào?

Phí công bố di chúc được quy định là 100.000 đồng theo Thông tư 257/2016/TT-BTC. Khoản phí này do người thừa kế hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nộp khi yêu cầu tổ chức lưu giữ công bố di chúc.

Nếu tổ chức lưu giữ di chúc giải thể hoặc chấm dứt hoạt động thì xử lý thế nào?

Theo quy định, khi tổ chức hành nghề công chứng chấm dứt hoạt động, toàn bộ hồ sơ công chứng bao gồm cả di chúc đang lưu giữ sẽ được chuyển giao cho Phòng công chứng hoặc tổ chức hành nghề công chứng khác trên địa bàn. Người lập di chúc sẽ được thông báo về việc chuyển giao này.

12. Kết luận

Phí lưu giữ di chúc là một khoản chi phí nhỏ nhưng mang lại giá trị bảo vệ pháp lý vô cùng lớn. Với mức phí chỉ 100.000 đồng, người lập di chúc có thể yên tâm rằng bản di chúc của mình sẽ được bảo quản an toàn, bảo mật và được công bố đúng theo quy định pháp luật khi cần thiết. Việc lựa chọn hình thức lưu giữ di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền không chỉ thể hiện sự cẩn trọng trong quản lý tài sản mà còn là cách tốt nhất để đảm bảo ý nguyện của người lập di chúc được thực hiện một cách trọn vẹn, tránh những tranh chấp không đáng có giữa những người thừa kế sau này.

Trước khi quyết định lưu giữ di chúc, người lập di chúc nên tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật hiện hành, tham khảo ý kiến của luật sư hoặc công chứng viên để lựa chọn hình thức phù hợp nhất với hoàn cảnh và điều kiện của mình. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu sẽ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và tránh được những rắc rối pháp lý không mong muốn trong tương lai.