Hướng dẫn chi tiết giấy tờ khi làm căn cước theo quy định mới nhất 2024
20 Th7
Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ khi làm căn cước là bước quan trọng giúp quá trình cấp thẻ diễn ra nhanh chóng, tránh mất thời gian đi lại nhiều lần. Từ ngày 1/7/2024, Luật Căn cước 2023 chính thức có hiệu lực, thay thế cho Luật Căn cước công dân 2014, kéo theo nhiều thay đổi trong quy định về giấy tờ cần nộp khi làm thủ tục. Bài viết này sẽ cung cấp danh sách đầy đủ, cách phân loại theo từng trường hợp cụ thể và những lưu ý quan trọng để bạn không gặp rắc rối khi đi làm căn cước.
Theo quy định tại Luật Căn cước 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành, giấy tờ khi làm căn cước được chia thành hai nhóm chính: giấy tờ tùy thân để xác minh nhân thân và giấy tờ chứng minh thông tin gốc (nếu có thay đổi). Cụ thể, người dân cần mang theo các loại giấy tờ sau:
Thẻ căn cước công dân cũ hoặc chứng minh nhân dân còn hạn (nếu có).
Giấy khai sinh (bản chính hoặc bản sao có chứng thực) đối với trường hợp cấp lần đầu hoặc thông tin trên giấy tờ không khớp.
Sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận thông tin về cư trú (trong một số trường hợp cần chứng minh nơi thường trú).
Giấy tờ chứng minh quốc tịch nếu có yếu tố nước ngoài (giấy xác nhận nhập quốc tịch, thôi quốc tịch…).
Điểm mới đáng chú ý là từ ngày 1/1/2025, sổ hộ khẩu giấy chính thức không còn giá trị sử dụng, nhưng trong giai đoạn chuyển tiếp, người dân vẫn có thể xuất trình sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú khi làm thủ tục cấp thẻ căn cước.
Phân loại giấy tờ theo từng đối tượng làm căn cước
Mỗi nhóm đối tượng có yêu cầu về giấy tờ khi làm căn cước khác nhau.
Đối tượng
Giấy tờ bắt buộc
Giấy tờ bổ sung (nếu có)
Người từ đủ 14 tuổi trở lên làm lần đầu
Giấy khai sinh bản chính hoặc bản sao chứng thực
Sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú; ảnh chân dung nếu làm trực tuyến
Người đã có CMND/CCCD cấp đổi
CMND hoặc CCCD cũ (còn hạn hoặc hết hạn)
Giấy khai sinh nếu có thay đổi thông tin (họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính)
Trẻ em dưới 6 tuổi
Giấy khai sinh bản chính
Giấy chứng sinh (nếu chưa có giấy khai sinh); giấy tờ của cha/mẹ
Trẻ em từ 6 đến dưới 14 tuổi
Giấy khai sinh bản chính hoặc bản sao; ảnh chân dung 4×6
Giấy xác nhận cư trú; văn bản đồng ý của cha/mẹ (nếu cần)
Người mất năng lực hành vi dân sự
Giấy khai sinh; giấy tờ của người đại diện hợp pháp
Quyết định của Tòa án hoặc giấy tờ chứng minh tư cách đại diện
Quy trình chuẩn bị giấy tờ khi làm căn cước
Bước 1: Xác định loại thủ tục cần thực hiện
Trước khi chuẩn bị giấy tờ, bạn cần biết mình thuộc trường hợp nào: cấp lần đầu, cấp đổi, cấp lại. Mỗi trường hợp có yêu cầu hồ sơ khác nhau. Cấp lần đầu thường cần giấy khai sinh, trong khi cấp đổi chỉ cần thẻ cũ và các giấy tờ liên quan đến thay đổi thông tin.
Bước 2: Kiểm tra tính hợp lệ của giấy tờ
Các giấy tờ khi làm căn cước phải còn hiệu lực, không bị rách nát, tẩy xóa, thông tin rõ ràng. Giấy khai sinh bản sao phải được chứng thực trong vòng 6 tháng (theo quy định của một số địa phương). Nếu mất giấy khai sinh, cần xin cấp bản sao tại UBND cấp xã nơi đăng ký khai sinh.
Bước 3: Chuẩn bị ảnh chân dung (nếu làm trực tuyến)
Khi làm thủ tục qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID, bạn cần ảnh chân dung nền trắng, kích thước 4×6 cm, đầu để trần, không đeo kính. Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, không yêu cầu ảnh khi làm thủ tục trực tiếp.
Bước 4: Nộp hồ sơ tại cơ quan công an hoặc làm online
Hiện nay, người dân có thể nộp giấy tờ khi làm căn cước qua hình thức trực tuyến tại Cổng dịch vụ công Bộ Công an. Tuy nhiên, một số giấy tờ gốc vẫn cần xuất trình khi nhận thẻ. Với hình thức trực tiếp, bạn mang theo bản chính để đối chiếu.
Lợi ích của việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ khi làm căn cước
Tiết kiệm thời gian: Không phải đi lại nhiều lần để bổ sung giấy tờ thiếu.
Đảm bảo thông tin chính xác: Giúp cơ quan công an tra cứu và xác minh nhanh, tránh sai sót trên thẻ căn cước.
Tránh bị từ chối hồ sơ: Hồ sơ thiếu giấy tờ sẽ bị trả lại, gây mất công và ảnh hưởng đến kế hoạch công việc.
Hỗ trợ các thủ tục hành chính khác: Giấy tờ sau khi được cập nhật trên thẻ căn cước sẽ giúp bạn dễ dàng làm sổ đỏ, đăng ký xe, mở tài khoản ngân hàng.
Những hạn chế và khó khăn thường gặp khi chuẩn bị giấy tờ
Mặc dù quy định đã được đơn giản hóa, nhưng nhiều người vẫn gặp khó khăn trong việc chuẩn bị giấy tờ khi làm căn cước. Nguyên nhân phổ biến bao gồm: giấy khai sinh bị thất lạc, không có sổ hộ khẩu do đã nộp cho chủ nhà trọ, hoặc thông tin trên các giấy tờ không đồng bộ (ví dụ: họ tên trên CMND khác với giấy khai sinh). Những trường hợp này cần xin xác nhận của UBND cấp xã hoặc làm thủ tục cải chính hộ tịch trước khi đi làm căn cước.
So sánh giấy tờ khi làm căn cước theo luật cũ và luật mới
Nội dung
Luật CCCD 2014 (cũ)
Luật Căn cước 2023 (mới)
Giấy tờ bắt buộc cho trẻ dưới 6 tuổi
Chỉ cấp khi có nhu cầu, cần giấy khai sinh
Bắt buộc cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi, cần giấy khai sinh và giấy tờ của cha/mẹ
Sổ hộ khẩu
Yêu cầu bắt buộc với hầu hết trường hợp
Không bắt buộc, có thể thay thế bằng giấy xác nhận cư trú hoặc thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
Giấy tờ chứng minh quốc tịch
Không quy định rõ
Bổ sung đối với người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch
Ứng dụng thực tế: Các trường hợp cụ thể và hướng dẫn chi tiết
Trường hợp 1: Người đã có CMND 9 số hoặc 12 số
Khi đi đổi sang thẻ căn cước, bạn chỉ cần mang theo CMND cũ và căn cước công dân cũ (nếu có). Nếu CMND đã hết hạn, vẫn được chấp nhận để đối chiếu thông tin. Tuy nhiên, nếu thông tin trên CMND và giấy khai sinh không khớp, bạn cần nộp thêm giấy khai sinh bản sao.
Trường hợp 2: Trẻ em đi làm căn cước lần đầu
Giấy tờ khi làm căn cước cho trẻ em bao gồm: giấy khai sinh bản chính, chứng minh nhân dân/căn cước của cha hoặc mẹ (hoặc người giám hộ). Trẻ từ 6 tuổi trở lên phải có mặt tại cơ quan công an để chụp ảnh và lấy vân tay. Trẻ dưới 6 tuổi không bắt buộc phải có mặt, cha/mẹ có thể làm thay.
Nếu bạn thay đổi họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, quê quán do cải chính hộ tịch, cần nộp thêm quyết định thay đổi hộ tịch của UBND cấp huyện hoặc bản án của Tòa án. Các giấy tờ khi làm căn cước trong trường hợp này yêu cầu bản sao có chứng thực và bản chính để đối chiếu.
Sai lầm thường gặp khi chuẩn bị giấy tờ làm căn cước và cách tránh
Sai lầm 1: Chỉ mang bản photo không công chứng. Cơ quan công an yêu cầu bản sao có chứng thực hoặc bản chính để đối chiếu. Cách tránh: Mang theo bản chính hoặc bản sao được chứng thực trong vòng 6 tháng.
Sai lầm 2: Không mang theo giấy tờ cũ khi đi đổi. Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần CMND cũ là đủ, nhưng thực tế cần cả giấy khai sinh nếu thông tin có sai lệch. Cách tránh: Kiểm tra kỹ danh sách giấy tờ khi làm căn cước trên trang web của Công an tỉnh/thành phố.
Sai lầm 3: Đem theo giấy tờ hết hạn hoặc rách nát. Cách tránh: Thay thế bằng giấy tờ mới trước khi đi làm thủ tục.
Lưu ý quan trọng về giấy tờ khi làm căn cước
Một số lưu ý cần nhớ:
Giấy khai sinh bản sao có thể được cấp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia mà không cần đến UBND xã.
Đối với người nước ngoài nhập quốc tịch Việt Nam, cần nộp Giấy xác nhận nhập quốc tịch Việt Nam.
Trong thời gian chờ cấp thẻ căn cước, bạn sẽ được cấp giấy hẹn, có giá trị thay thế thẻ tạm thời. Giấy hẹn không có ảnh nên cần kèm theo CMND/CCCD cũ (nếu còn).
Khi làm thủ tục trực tuyến, bạn vẫn phải xuất trình bản chính các giấy tờ khi nhận thẻ tại cơ quan công an.
Câu hỏi thường gặp về giấy tờ khi làm căn cước
Có cần mang sổ hộ khẩu khi làm căn cước không?
Theo Luật Căn cước 2023, sổ hộ khẩu không còn là giấy tờ bắt buộc. Cơ quan công an sẽ tra cứu thông tin cư trú trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Tuy nhiên, nếu thông tin chưa được cập nhật đầy đủ,
Không. Trẻ dưới 6 tuổi khi làm thủ tục cấp thẻ căn cước không yêu cầu cung cấp ảnh chân dung và lấy vân tay. Thông tin trên thẻ sẽ được lấy từ giấy khai sinh và dữ liệu dân cư. Tuy nhiên, nếu cha mẹ muốn có ảnh trên thẻ, có thể yêu cầu chụp ảnh tại cơ quan công an.
Mất giấy khai sinh thì làm thế nào để có giấy tờ khi làm căn cước?
Bạn cần đến UBND cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh để xin cấp bản sao giấy khai sinh. Nếu không nhớ rõ nơi đăng ký, có thể đến UBND xã nơi cư trú để được hướng dẫn tra cứu. Thời gian cấp bản sao thường trong vòng 3-5 ngày làm việc.
Làm căn cước online cần chuẩn bị giấy tờ gì?
Khi làm thủ tục trực tuyến, bạn cần scan hoặc chụp ảnh các giấy tờ: CMND/CCCD cũ (nếu có), giấy khai sinh, sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú. Sau khi nộp hồ sơ, bạn nhận mã hẹn và đến cơ quan công an để đối chiếu bản chính, chụp ảnh, lấy vân tay.
Thời hạn của giấy tờ khi làm căn cước là bao lâu?
Các giấy tờ như giấy khai sinh bản sao có chứng thực không có thời hạn cụ thể, nhưng nhiều cơ quan yêu cầu bản sao trong vòng 6 tháng đến 1 năm. Giấy xác nhận cư trú có hiệu lực 30 ngày kể từ ngày cấp. Vì vậy, bạn nên chuẩn bị giấy tờ khi làm căn cước ngay trước thời điểm nộp hồ sơ.
Kết luận
Việc nắm rõ giấy tờ khi làm căn cước không chỉ giúp bạn tiết kiệm thời gian mà còn đảm bảo quyền lợi khi thực hiện các giao dịch hành chính. Luật Căn cước 2023 đã tinh giản nhiều thủ tục, nhưng yêu cầu về giấy tờ vẫn cần được chuẩn bị kỹ lưỡng. Luôn kiểm tra danh sách hồ sơ trên cổng thông tin điện tử của Công an tỉnh hoặc gọi tổng đài 1900.xxx để được hỗ trợ trước khi đi. Hãy lưu lại bài viết này để đối chiếu mỗi khi cần làm thẻ căn cước cho bản thân và gia đình.
Xin chào, tôi là Nguyễn Viết Phú, công chứng viên với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công chứng và chứng thực. Tôi xây dựng website này nhằm chia sẻ kiến thức pháp lý, kinh nghiệm thực tiễn và hướng dẫn các thủ tục công chứng một cách dễ hiểu, chính xác và cập nhật, giúp người đọc tiếp cận thông tin nhanh chóng, đáng tin cậy.
