Nên làm hộ chiếu gắn chip hay không? Phân tích toàn diện từ A đến Z
22 Th7
Trong bối cảnh công nghệ số phát triển, câu hỏi “nên làm hộ chiếu gắn chip hay không” đang được rất nhiều người quan tâm. Kể từ năm 2023, Việt Nam chính thức triển khai loại hộ chiếu phổ thông gắn chip điện tử mới, đánh dấu bước tiến trong quản lý xuất nhập cảnh. Tuy nhiên, gần 50% người dân vẫn còn e ngại, chưa hiểu rõ sự khác biệt giữa hộ chiếu điện tử và hộ chiếu giấy thông thường. Bài viết này sẽ cung cấp góc nhìn chi tiết, khách quan giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp.
Hộ chiếu gắn chip (hay hộ chiếu điện tử) là loại hộ chiếu có tích hợp một vi mạch điện tử (chip RFID) ở trang bìa. Chip này lưu trữ thông tin nhân dạng cơ bản như họ tên, ngày sinh, số hộ chiếu, ảnh chân dung và dữ liệu vân tay. Không giống với hộ chiếu truyền thống chỉ có thông tin in trên giấy, hộ chiếu gắn chip cho phép các máy đọc tự động xác thực dữ liệu thông qua kết nối không tiếp xúc.
Nguyên lý hoạt động của chip điện tử trong hộ chiếu
Chip RFID trong hộ chiếu hoạt động ở tần số 13,56 MHz, tuân thủ tiêu chuẩn ICAO (Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế). Khi hộ chiếu được đặt gần đầu đọc, máy quét sẽ cấp nguồn cho chip qua sóng radio và đọc dữ liệu đã mã hóa. Dữ liệu này được ký số điện tử, giúp ngăn chặn việc làm giả hoặc thay đổi thông tin.
So sánh chi tiết: Hộ chiếu gắn chip và hộ chiếu không gắn chip
Để trả lời câu hỏi “nên làm hộ chiếu gắn chip hay không”, người dùng cần nắm rõ sự khác biệt ở các tiêu chí cụ thể:
Tiêu chí
Hộ chiếu gắn chip
Hộ chiếu không gắn chip (phổ thông cũ)
Khả năng bảo mật
Cao, dữ liệu được mã hóa và ký số
Thấp, dễ bị làm giả do chỉ dựa vào in ấn
Thời gian làm thủ tục tại cửa khẩu
Nhanh hơn 30–50% nhờ cổng tự động eGate
Phải qua quầy nhân viên kiểm tra thủ công
Thời hạn
10 năm
10 năm (loại cũ cũng có thời hạn tương tự)
Số trang
48 trang (thay vì 48 trang như cũ)
48 trang (tuy nhiên loại mới vẫn 48 trang)
Chi phí làm mới
200.000 VNĐ (theo Thông tư 31/2023/TT-BTC)
200.000 VNĐ (tương đương, do đã ngừng sản xuất loại cũ)
Độ bền
Chip có thể bị hỏng nếu bẻ gập hoặc nhiễm từ trường
Chỉ bị hỏng giấy, không có linh kiện điện tử
Khả năng tương thích quốc tế
Được chấp nhận tại 100+ quốc gia có eGate
Không thể dùng cổng tự động một số nước
Lợi ích vượt trội khi làm hộ chiếu gắn chip
Tốc độ thông quan tại sân bay quốc tế
Một trong những lý do lớn nhất khiến bạn nên làm hộ chiếu gắn chip là khả năng sử dụng cổng tự động (eGate) tại các sân bay lớn như Nội Bài, Tân Sơn Nhất và hơn 40 nước trên thế giới. Thay vì xếp hàng 15–20 phút, bạn chỉ mất 30 giây để hoàn tất quy trình xác thực. Các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Anh, Úc đều đã trang bị hệ thống này.
Bảo mật dữ liệu cá nhân
Với công nghệ mã hóa Public Key Infrastructure (PKI), thông tin trên chip chỉ có thể được đọc bởi các máy quét được ủy quyền. Ngay cả khi mất hộ chiếu, dữ liệu không thể bị sao chép hay sử dụng để làm giả. Đây là ưu điểm mà hộ chiếu giấy truyền thống không có được, đặc biệt quan trọng trong thời đại thông tin số.
Hạn chế rủi ro thất lạc và nhầm lẫn
Việc tích hợp dữ liệu sinh trắc học như vân tay và ảnh khuôn mặt vào chip giúp các cơ quan quản lý dễ dàng đối chiếu danh tính, giảm thiểu tình trạng nhầm lẫn do tên giống nhau hoặc sai sót của con người khi nhập liệu thủ công.
Chip RFID có thể bị vô hiệu hóa nếu hộ chiếu bị bẻ gập mạnh, ngâm nước lâu hoặc tiếp xúc với từ trường mạnh. Dù tỷ lệ hỏng thực tế rất thấp (dưới 0,1% theo thống kê của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh), người dùng vẫn cần bảo quản hộ chiếu cẩn thận hơn so với loại thông thường. Trong trường hợp chip hỏng, bạn vẫn có thể dùng hộ chiếu nhưng không tận dụng được các tính năng điện tử.
Vấn đề chi phí và thủ tục cấp đổi
Dù lệ phí làm hộ chiếu gắn chip không tăng so với loại cũ (200.000 đồng cho cấp mới), nhưng thời gian xử lý có thể kéo dài hơn 2–3 ngày do phải nhập dữ liệu sinh trắc học. Nếu hộ chiếu cũ của bạn còn thời hạn trên 2 năm, việc làm lại mới có thể là chưa cần thiết.
Đối tượng nào nên và không nên làm hộ chiếu gắn chip?
Những người thực sự nên làm
Người thường xuyên đi công tác hoặc du lịch quốc tế (trên 2 lần/năm)
Người có kế hoạch đến các nước phát triển như Anh, Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, châu Âu
Doanh nhân, phi công, tiếp viên hàng không cần qua cửa khẩu thường xuyên
Người quan tâm đến bảo mật thông tin cá nhân ở mức cao
Những người có thể chưa cần làm ngay
Người chỉ đi du lịch trong nước hoặc nước láng giềng (Lào, Campuchia) bằng đường bộ
Người đã có hộ chiếu phổ thông còn thời hạn trên 3 năm
Người không có nhu cầu sử dụng cổng tự động, ngại thay đổi thói quen
Quy trình làm hộ chiếu gắn chip tại Việt Nam
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Tờ khai đề nghị cấp hộ chiếu (mẫu X01 hoặc khai online tại Cổng dịch vụ công)
CMND/CCCD còn hiệu lực
Ảnh thẻ 4×6 nền trắng (chụp không quá 6 tháng)
Sổ hộ khẩu (bản sao hoặc bản chính để đối chiếu)
Bước 2: Nộp hồ sơ và lấy dữ liệu sinh trắc
Đến Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh tại tỉnh/thành phố nơi bạn có hộ khẩu thường trú. Tại đây, bạn sẽ chụp ảnh trực tiếp và lấy vân tay số hóa (tối thiểu 2 ngón). Quy trình mất khoảng 10–15 phút, không tính thời gian chờ.
Bước 3: Nhận kết quả
Sau 5–7 ngày làm việc (không kể thứ Bảy, Chủ nhật), bạn nhận hộ chiếu trực tiếp tại nơi đã nộp hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích với phí ưu đãi 15.000 VNĐ/cuốn.
Sai lầm thường gặp khi quyết định làm hộ chiếu gắn chip
Nhiều người lầm tưởng rằng hộ chiếu gắn chip giúp miễn thị thực nhiều nước hơn. Thực tế, hộ chiếu điện tử không làm thay đổi chính sách visa của quốc gia khác. Nó chỉ cải thiện tốc độ xử lý khi nhập cảnh chứ không miễn giảm thủ tục xin visa.
Bỏ qua việc bảo vệ chip
Để hộ chiếu trong túi xách cạnh điện thoại thông minh, laptop hoặc thẻ từ có thể làm suy giảm tín hiệu chip. Tốt nhất nên dùng bìa hộ chiếu chống RFID (có lớp nhôm) khi không sử dụng. Các loại bìa này có giá chỉ 30.000–80.000 VNĐ trên thị trường.
Cho rằng làm hộ chiếu gắn chip rất khó và tốn kém
Thực tế thủ tục không phức tạp hơn nhiều so với hộ chiếu thường. Từ tháng 7 năm 2023, người dân có thể khai trực tuyến 100% và chỉ cần đến cơ quan chức năng một lần duy nhất để lấy vân tay. Chi phí không tăng, vì vậy đây là nâng cấp đáng giá.
Lưu ý quan trọng trước khi quyết định nên làm hộ chiếu gắn chip hay không
Kiểm tra thời hạn hộ chiếu hiện tại: Nếu hộ chiếu cũ còn trên 2 năm,
Chip RFID chỉ được kích hoạt khi ở gần đầu đọc (khoảng 4–10 cm). Không có khả năng định vị từ xa, do không có pin và không phát tín hiệu liên tục. Do đó hoàn toàn không có nguy cơ bị theo dõi qua hộ chiếu.
Hộ chiếu gắn chip có dùng được ở tất cả các nước không?
Tính đến năm 2025, hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ chấp nhận hộ chiếu điện tử theo tiêu chuẩn ICAO. Tuy nhiên, khả năng sử dụng cổng eGate chỉ có tại khoảng 50 nước có đầu tư hạ tầng này. Ở những nước chưa trang bị, bạn vẫn phải làm thủ tục thủ công.
Mất hộ chiếu gắn chip có nguy hiểm hơn không?
Dữ liệu trên chip được mã hóa, nên kẻ gian không thể đọc nếu không có khóa giải mã. Tuy nhiên, bạn cần trình báo ngay cho cơ quan công an và đại sứ quán để hủy hiệu lực. So với hộ chiếu thường, rủi ro lộ thông tin thấp hơn đáng kể.
Có bắt buộc phải làm hộ chiếu gắn chip khi đổi mới không?
Từ ngày 1/8/2023, Bộ Công an Việt Nam đã ngừng cấp hộ chiếu không gắn chip. Do đó, khi làm mới hoặc gia hạn, bạn bắt buộc nhận hộ chiếu điện tử. Chỉ những người có hộ chiếu cũ còn hạn mới tiếp tục sử dụng.
Chi phí làm hộ chiếu gắn chip bao nhiêu?
Lệ phí cấp mới là 200.000 đồng, cấp lại do hỏng/mất là 400.000 đồng, gia hạn (nếu có) là 100.000 đồng. Các mức phí này được áp dụng thống nhất trên toàn quốc.
Kết luận: Nên làm hộ chiếu gắn chip hay không?
Câu trả lời phụ thuộc vào nhu cầu thực tế của mỗi người. Nếu bạn là người thường xuyên du lịch quốc tế, đặc biệt đến các nước phát triển, hoặc muốn tiết kiệm thời gian tại sân bay và tăng cường bảo mật thông tin, thì việc nên làm hộ chiếu gắn chip là rõ ràng. Với thủ tục đơn giản, chi phí không thay đổi và nhiều tiện ích vượt trội, đây là sự lựa chọn hầu như ai cũng nên thực hiện.
Ngược lại, nếu bạn ít khi ra nước ngoài hoặc chỉ đi đến các nước láng giềng bằng đường bộ, hộ chiếu cũ còn hạn dài thì chưa cần vội vàng đổi mới. Hãy chờ đến khi hộ chiếu hiện tại hết hạn để làm thủ tục cấp đổi.
Dù lựa chọn thế nào, hãy luôn cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống như Cục Quản lý Xuất nhập cảnh, Bộ Công an và các hãng hàng không để có chuyến đi suôn sẻ nhất.
Xin chào, tôi là Nguyễn Viết Phú, công chứng viên với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công chứng và chứng thực. Tôi xây dựng website này nhằm chia sẻ kiến thức pháp lý, kinh nghiệm thực tiễn và hướng dẫn các thủ tục công chứng một cách dễ hiểu, chính xác và cập nhật, giúp người đọc tiếp cận thông tin nhanh chóng, đáng tin cậy.
