Giấy Tờ Căn Cước Khi Lập Di Chúc: Hồ Sơ Bắt Buộc và Thủ Tục Mới Nhất 2025

Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ căn cước khi lập di chúc là bước quan trọng đầu tiên để đảm bảo tính pháp lý cho bản di chúc. Từ ngày 01/07/2024, khi Luật Căn cước mới có hiệu lực, nhiều người dân thắc mắc liệu có được dùng thẻ căn cước thay cho chứng minh nhân dân cũ hay không. Bài viết này sẽ cung cấp danh sách chi tiết các loại giấy tờ tùy thân cần thiết, quy trình thực hiện và những lưu ý quan trọng để bản di chúc của bạn được công chứng hoặc chứng thực hợp pháp.

1. Vai trò của giấy tờ căn cước trong thủ tục lập di chúc

Giấy tờ căn cước khi lập di chúc không chỉ đơn thuần là thủ tục hành chính. Đây là cơ sở pháp lý để cơ quan công chứng hoặc Ủy ban nhân dân xác định chính xác danh tính người lập di chúc. Việc xác định danh tính này giúp đảm bảo rằng người lập di chúc đang minh mẫn, tự nguyện và không bị ép buộc hay lừa dối.

Khi bạn xuất trình giấy tờ tùy thân hợp lệ, công chứng viên sẽ đối chiếu thông tin trên giấy tờ với người thực tế đang yêu cầu công chứng. Điều này ngăn chặn các trường hợp mạo danh, giả mạo chữ ký hoặc lợi dụng người già yếu để chiếm đoạt tài sản. Nếu thiếu giấy tờ căn cước hoặc giấy tờ hết hạn, công chứng viên có quyền từ chối thực hiện thủ tục.

2. Danh sách giấy tờ căn cước được chấp nhận khi lập di chúc

Theo quy định tại Điều 40 Luật Công chứng 2014 và các văn bản hướng dẫn mới nhất, người lập di chúc có thể sử dụng một trong các loại giấy tờ sau đây:

2.1. Thẻ căn cước công dân (CCCD) gắn chip

Đây là loại giấy tờ phổ biến nhất hiện nay. Thẻ CCCD gắn chip có giá trị pháp lý cao, tích hợp nhiều thông tin sinh trắc học và được cơ quan công chứng ưu tiên chấp nhận. Thẻ phải còn thời hạn sử dụng và thông tin trên thẻ phải khớp với thông tin trong sổ hộ khẩu hoặc giấy khai sinh.

2.2. Thẻ căn cước (CC) theo Luật Căn cước 2023

Từ ngày 01/07/2024, thẻ căn cước mới được cấp cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên. Thẻ này thay thế hoàn toàn cho CCCD cũ. Người dân đang sử dụng CCCD còn hạn vẫn có thể dùng đến khi hết hạn, nhưng nên đổi sang thẻ căn cước mới để thuận tiện cho các giao dịch pháp lý.

2.3. Chứng minh nhân dân (CMND) còn thời hạn

Mặc dù CMND đã ngừng cấp mới từ năm 2020, nhưng những CMND còn thời hạn vẫn được chấp nhận trong một số trường hợp. Tuy nhiên, nhiều phòng công chứng hiện nay yêu cầu người lập di chúc phải đổi sang CCCD hoặc thẻ căn cước, đặc biệt với các di chúc có giá trị tài sản lớn. Để an toàn, bạn nên liên hệ trước với phòng công chứng để được tư vấn cụ thể.

2.4. Hộ chiếu còn giá trị

Đối với người Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài hoặc người nước ngoài lập di chúc tại Việt Nam, hộ chiếu còn giá trị được chấp nhận. Hộ chiếu phải còn thời hạn ít nhất 6 tháng và có thị thực nhập cảnh hợp lệ nếu là người nước ngoài.

2.5. Giấy tờ thay thế khác trong trường hợp đặc biệt

Trong trường hợp người lập di chúc bị mất giấy tờ hoặc chưa được cấp giấy tờ căn cước, có thể sử dụng giấy xác nhận nhân thân do Công an xã/phường cấp. Tuy nhiên, thủ tục này phức tạp và mất thời gian hơn, nên chỉ áp dụng khi thực sự cần thiết.

Loại giấy tờ	Thời hạn sử dụng	Mức độ chấp nhận
Thẻ căn cước (CC) mới	15 năm (đến 60 tuổi), sau đó cấp lại	Rất cao – được ưu tiên
CCCD gắn chip	Đến hết hạn ghi trên thẻ	Cao – phổ biến
CMND cũ	Đến hết hạn ghi trên thẻ	Trung bình – tùy phòng công chứng
Hộ chiếu	Đến hết hạn ghi trên hộ chiếu	Cao – cho người ở nước ngoài

3. Hồ sơ đầy đủ cần chuẩn bị khi lập di chúc

Ngoài giấy tờ căn cước khi lập di chúc, bạn cần chuẩn bị một bộ hồ sơ hoàn chỉnh. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp quá trình công chứng diễn ra nhanh chóng, tránh phải bổ sung nhiều lần.

3.1. Giấy tờ chứng minh danh tính

• Bản chính thẻ căn cước hoặc CCCD còn hiệu lực
• Bản sao (kèm bản chính để đối chiếu) – thường là 1-2 bản
• Sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ chứng minh nơi cư trú (một số phòng công chứng yêu cầu)

3.2. Giấy tờ chứng minh tài sản

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ, Sổ hồng)
• Giấy đăng ký xe ô tô, xe máy
• Sổ tiết kiệm, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài khoản ngân hàng
• Giấy chứng nhận cổ phần, cổ phiếu (nếu có)
• Hợp đồng mua bán, chuyển nhượng tài sản đã công chứng

3.3. Giấy tờ về quan hệ nhân thân

• Giấy chứng nhận kết hôn (nếu có)
• Giấy khai sinh của các con
• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân (nếu chưa kết hôn)
• Quyết định ly hôn hoặc giấy chứng nhận ly hôn (nếu đã ly hôn)

4. Quy trình lập di chúc có công chứng chi tiết

Hiểu rõ quy trình sẽ giúp bạn chủ động về thời gian và tránh những sai sót không đáng có. Nên chọn phòng công chứng uy tín, có đội ngũ công chứng viên giàu kinh nghiệm. Trong lần liên hệ đầu tiên, hãy nêu rõ nhu cầu lập di chúc và hỏi về danh sách giấy tờ căn cước khi lập di chúc cụ thể mà phòng công chứng yêu cầu.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ

Dựa trên hướng dẫn của công chứng viên, bạn chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ đã liệt kê ở mục 3. Nên photo sẵn 2-3 bản các giấy tờ quan trọng để tránh mất thời gian.

Bước 3: Soạn thảo nội dung di chúc

Có. Việc xuất trình giấy tờ tùy thân là bắt buộc trong mọi trường hợp lập di chúc, dù là công chứng hay không công chứng. Giấy tờ căn cước giúp xác định chính xác người lập di chúc, đảm bảo di chúc được lập một cách tự nguyện và hợp pháp.

9.2. Dùng CMND hết hạn có lập di chúc được không?

Không. CMND hết hạn không còn giá trị pháp lý. Bạn phải làm thủ tục cấp đổi sang CCCD hoặc thẻ căn cước mới trước khi lập di chúc. Thủ tục cấp đổi thường mất từ 5-7 ngày làm việc.

9.3. Người nước ngoài lập di chúc tại Việt Nam cần giấy tờ gì?

Người nước ngoài cần xuất trình hộ chiếu còn giá trị, thị thực nhập cảnh hợp lệ và giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản tại Việt Nam. Nếu hộ chiếu không có tiếng Việt, cần bản dịch công chứng sang tiếng Việt.

9.4. Làm thế nào khi bị mất CCCD trước ngày lập di chúc?

Bạn cần đến cơ quan Công an nơi đăng ký thường trú để làm thủ tục cấp lại. Trong thời gian chờ cấp lại,

Di chúc có giá trị pháp lý kể từ thời điểm người lập di chúc chết. Người thừa kế cần xuất trình giấy chứng tử, bản di chúc gốc và giấy tờ căn cước của người lập di chúc (bản sao công chứng) để làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế.

9.6. Chi phí công chứng di chúc là bao nhiêu?

Theo Thông tư 257/2016/TT-BTC, phí công chứng di chúc dao động từ 50.000 đồng đến 200.000 đồng tùy theo giá trị tài sản. Ngoài ra, bạn có thể phải trả thêm phí soạn thảo văn bản nếu nhờ công chứng viên soạn giúp, thường từ 100.000 – 300.000 đồng.

10. Kết luận

Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ căn cước khi lập di chúc là điều kiện tiên quyết để đảm bảo bản di chúc của bạn có giá trị pháp lý vững chắc. Hãy kiểm tra kỹ tất cả giấy tờ trước khi đến phòng công chứng, cập nhật những thay đổi về luật pháp và lưu giữ di chúc ở nơi an toàn. Một bản di chúc hợp pháp không chỉ thể hiện ý chí của bạn mà còn là món quà quý giá giúp người thân tránh được những tranh chấp không đáng có sau này. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về thủ tục, đừng ngần ngại liên hệ với phòng công chứng hoặc luật sư để được tư vấn chi tiết và chính xác nhất.